Monument aux morts de la guerre

Over Monument aux morts de la guerre

Het **Monument aux morts de la guerre** is een indrukwekkend oorlogsmonument gelegen aan de **Rue de Pâturages / Rue des Alliés** in de wijk **Wasmes** van de gemeente **Colfontaine** (postcode 7340), provincie Henegouwen, Wallonië. > **Let op:** Dit is een herdenkingsmonument, geen begraafplaats. De gemeente is **Colfontaine** (wijk Wasmes), niet de zelfstandige gemeente Wasmes. ## Inhuldiging en koninklijk bezoek Het monument werd **opgericht in 1933** en kort daarna ingehuldigd in aanwezigheid van **koning Albert I en koningin Elisabeth van België** — een zeldzame eer die de betekenis van het monument voor de plaatselijke gemeenschap onderstreept. Albert I, de "Ridder-Koning", was zelf een symbol van Belgisch verzet tijdens de Eerste Wereldoorlog. ## Ontwerp: Art Deco en bronzen figuren Het monument is een **driehoekige structuur in Borinage-blauwe steen** in Art Deco-stijl. Op de drie hoeken staan bronzen beelden: - **Een soldaat** met militaire uitrusting - **Een gevangene** met gebonden handen - **Een victorieuze figuur** met zwaard en bloemen Drie bas-reliëfs op de zijvlakken stellen voor: gedeporteerden, vluchtende burgers, en marcherende soldaten. Het geheel werd ontworpen door **beeldhouwer Gustave Jacobs** met bas-reliëfs van **Marius Carion** en gegoten door de Gentse gieterij **Minne Frères**. De aannemer was Tricourt. De primaire inscriptie luidt: *"LA COMMUNE DE WASMES RECONNAISSANTE"* — De dankbare gemeente van Wasmes. ## Herdachte conflicten ### Eerste Wereldoorlog (1914-1918) Het monument eert meerdere categorieën slachtoffers: - Gesneuvelden op het slagveld - Slachtoffers van deportaties - Burgerslachtoffers - Een bijzondere plaque voor **officieren, onderofficieren en soldaten van de 13e en 14e Britse Infanteriebrigade** die op **24 augustus 1914** aan de grenzen van Wasmes vielen — in de context van de Terugtocht van Mons (Battle of Mons, 23-24 augustus 1914) ### Tweede Wereldoorlog (1940-1945) Na de bevrijding werden aanvullende plaquettes toegevoegd voor: - Militaire doden - Verzetsstrijders gedood door de vijand - Politieke gevangenen en oorlogsslachtoffers - Krijgsgevangenen die omkwamen in gevangenschap of deportatie - Inwoners van Wasmes die omkwamen bij evacuaties ## Renovatie 2024 Het monument onderging in **2024 een restauratie**, gedocumenteerd in een fotoreeks op de lokale erfgoedwebsite 7340.be. ## Praktische informatie - **Adres:** Rue de Pâturages, hoek Rue des Alliés, 7340 Colfontaine (wijk Wasmes) - **Website:** 7340.be/monument-aux-morts-de-wasmes/ - **Openingstijden:** 24/7 toegankelijk (openbaar monument) - **Google-rating:** 5/5 (2 reviews) ## De Slag bij Mons en de Terugtocht (23-24 augustus 1914) De vermeldingen van de **13e en 14e Britse Infanteriebrigade** op het monument verwijzen naar de gevechten van **24 augustus 1914**, de dag na de eigenlijke Slag bij Mons. Terwijl het Britse Expeditionaire Leger zich terugtrok langs het kanaalfront, vielen er bij Wasmes en omgeving hevige achterhoede-gevechten voor. Eenheden van de 5th Infantry Division en 2nd Cavalry Division verdedigden de overwegangen en de wegen, waarbij zware verliezen werden geleden. Het Monument aux morts van Wasmes is een van de weinige herdenkingsmonumenten in de regio die expliciet ook **Britse soldaten** eren naast de eigen gemeenschap. ## Kunst en symboliek: Art Deco in de Borinage Het monument van Wasmes is een uitstekend voorbeeld van de **Art Deco-stijl** toegepast in de funeraire en herdenkingskunst van het interbellum. De driehoekige structuur, de strak gebeeldhouwde figuren en de stilistische geometrie zijn kenmerkend voor deze periode. Beeldhouwer **Gustave Jacobs** was een productief kunstenaar die meerdere oorlogsmonumenten in Henegouwen realiseerde. De gieterij **Minne Frères** uit Gent stond bekend om haar vakmanschap in bronsgietwerk en werkte ook aan andere monumenten in België. ## Herdenkingsplechtigheden Elk jaar vinden op en rond het Monument aux morts van Wasmes **herdenkingsplechtigheden** plaats, met name op **11 november** (Wapenstilstandsdag) en eventueel op **8 mei** (dag van de overwinning in Europa). De gemeente Colfontaine organiseert deze officiële ceremonies in aanwezigheid van plaatselijke autoriteiten, veteranenverenigingen en scholen. ## Bezoek en bereikbaarheid Het monument staat op een openbaar plein aan de **Rue de Pâturages**, hoek **Rue des Alliés**, in de wijk Wasmes van Colfontaine. Het is 24 uur per dag vrij toegankelijk. De nabijgelegen straten hebben parkeermogelijkheden. Bezoekers die meer willen weten over de geschiedenis van het monument en de slachtoffers worden verwezen naar de website **7340.be/monument-aux-morts-de-wasmes/** en het gemeentearchief van Colfontaine.