Begraafplaatsen in Eupen

De stad Eupen is de hoofdstad van de Duitstalige Gemeenschap van België en ligt in het oosten van de provincie Luik, in het arrondissement Verviers, vlakbij de grens met Duitsland. Met 6 begraafplaatsen voor een bevolking van ruim 20.000 inwoners is Eupen de grootste en meest urbane gemeente van de Oostkantons. De stad heeft een uitgesproken drietalig karakter: Duits is de voertaal, maar Frans en Nederlands zijn eveneens aanwezig in het publieke leven.

De geschiedenis van Eupen is er een van wisselende soevereiniteit en culturele hybriditeit. De stad kende haar eerste economische bloei in de achttiende eeuw dankzij de lakennijverheid: het water van de Vesdre bleek uitzonderlijk geschikt voor het wassen van merinowol die via Amsterdam uit Spanje werd aangevoerd. Wevers, scheerders en ververs — velen afkomstig uit de streek van Gent — vestigden zich in Eupen en maakten de stad tot een van de belangrijkste lakenindustriesteden van het toenmalige Habsburgse Rijk. Deze welvaart liet zich voelen in imposante barokke en classicistische burgerhuizen die het historische centrum nog steeds sieren.

Na het Verdrag van Versailles (1919) werd Eupen, dat tot dan deel uitmaakte van het Pruisische Rijk, bij België gevoegd samen met Malmedy en Sankt Vith — de zogenaamde Oostkantons of Cantons de l'Est. In 1970 verkreeg de Duitstalige bevolking een eigen gemeenschap met taalrechtelijke en culturele bevoegdheden, en Eupen werd de zetel van het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap. Dit bijzondere constitutionele statuut maakt Eupen uniek in Europa: een stad van 20.000 inwoners die tegelijk gemeentehoofdstad, arrondissementshoofdstad en gemeenschapshoofdstad is.

De begraafplaatsen van Eupen weerspiegelen deze gelaagde geschiedenis. Op de gemeentelijke begraafplaats bevindt zich een afgescheiden Duits ereveld met 122 oorlogsgraven uit de Eerste Wereldoorlog en 37 uit de Tweede Wereldoorlog — een stille getuige van de conflicten die de regio zwaar troffen. Gemeentelijke begraafplaatsen in Eupen tonen opschriften in het Duits, wat de stad onderscheidt van de overige gemeenten in de Luikse provincie. Naast de reguliere begraafplaatsen zijn er ook militaire begraafplaatsen en gedenkplaatsen die verwijzen naar de turbulente twintigste-eeuwse geschiedenis van de Oostkantons.

Het Rijksarchief te Eupen bewaard de parochieregisters en burgerlijke stand-akten die essentieel zijn voor genealogisch onderzoek in de regio. De archieven bevatten akten in zowel het Duits als het Frans, afhankelijk van het tijdvak. Voor familieonderzoekers die voorouders zoeken in de Duitstalige Gemeenschap zijn de begraafplaatsen van Eupen dan ook een onmisbare bron.

Eupen is goed bereikbaar via de E42 autosnelweg (Luik–Aken) en biedt bezoekers naast de historische begraafplaatsen ook een schilderachtig stadscentrum, het Eupener meer (Wesertalsperre) en toegang tot de Hoge Venen. Bronnen: nl.wikipedia.org/wiki/Eupen, tracesofwar.nl, arch.be (Rijksarchief Eupen), eoswetenschap.eu, euroreizen.be.