Begraafplaatsen in Neufchâteau

Ancien cimetière de Warmifontaine

Het Ancien Cimetière de Warmifontaine — het oude kerkhof van Warmifontaine — is een historische begraafplaats in het gelijknamige dorp, een deelgemeente van Neufchâteau in de provincie Luxemburg. Het kerkhof is bijzonder om zijn unieke funeraire kunstcollectie: grafmonumenten van leisteen, het materiaal waarvoor Warmifontaine eeuwenlang wereldwijd bekend stond. Warmifontaine heeft een rijke industriële geschiedenis, geworteld in de leisteenindustrie. De eerste schriftelijke vermelding van steenwinning in het dorp dateert van 1578. Aanvankelijk werd de leisteen aan de oppervlakte gewonnen, maar in de 19de eeuw groeide de industrie explosief: in 1876 werd de eerste moderne leisteenindustrie opgericht als Tock & Cie. In 1912 had het dorp maar liefst 1.100 inwoners, van wie 300 mijnwerkers — een opmerkelijk groot arbeidersdorp voor de Ardennen. Diezelfde dag, 12 maart 1912, trof echter een zware instorting van ondergrondse gangen het dorp, wat een abrupt einde maakte aan de expansie. Pas in 1923 hervatte de industrie bescheidener activiteiten; definitief sloot de laatste leisteenmijn in 2010. De grafmonumenten op het Ancien Cimetière de Warmifontaine werden gemaakt van leistenen uit de mijnen van Herbeumont — niet de plaatselijke steen, maar een verwante variant. Lokale steensnijders ontwikkelden een eigen artistieke stijl met unieke gravures en vormgeving, waarmee het kerkhof een openluchtgalerij van 19de en vroeg-20ste-eeuwse funeraire kunst werd. Leisteen is weliswaar splijtzaam van aard, maar bijzonder hard en duurzaam wanneer het eenmaal bewerkt is; de gravures zijn daardoor na meer dan een eeuw nog scherp leesbaar. Het kerkhof werd recentelijk gerestaureerd door het EFT-team (Entreprise de Formation par le Travail) in samenwerking met jongeren uit het "Été Solidaire"-programma, die de grafstenen reinigden en het terrein herstelden. De type-aanduiding "oorlogsbegraafplaats" verwijst naar de aanwezigheid van graven van gesneuvelde Geallieerde soldaten — waaronder mogelijk neergestorte Britse en Canadese vliegeniers — die tijdens de Slag om de Ardennen in het gebied om het leven kwamen. Het Ancien Cimetière de Warmifontaine is gelegen aan de Rue Sainte-Barbe in Warmifontaine en is vrij toegankelijk. Het Google-gemiddelde van 5/5 (op basis van 2 beoordelingen) weerspiegelt de bijzondere indruk die het kerkhof op bezoekers maakt.

Cimetière - Grandvoir

Cimetière - Hamipré

Cimetière - Mâssul

Cimetière - Montplainchamps

Cimetière - Tournay

Cimetière - Tronquoy

Cimetière de Nanmoussart

Cimetière de Neufchâteau

Église Saint-Michel

Mausolée Franco-Allemand de la Première Guerre Mondiale

Military Cemetery 1914-1918 Neufchâteau-Malomé

Het Military Cemetery 1914-1918 bij Neufchâteau-Malomé is een Frans-Duits militair oorlogskerkhof gelegen langs de N85, de Chaussée de France, tussen het stadscentrum van Neufchâteau en het gehucht Malomé in de Belgische provincie Luxemburg. De GPS-coördinaten (49.836°N, 5.423°O) bevestigen de ligging in de gemeente Neufchâteau (postcode 6840), op geen enkel moment te verwarren met het gelijknamige dorp Malonne bij Namen. De naam "Malomé" is de historische benaming van een gehucht onmiddellijk ten zuiden van het stadscentrum van Neufchâteau, gelegen in een uitloper van de Ardennen. De begraafplaats wordt soms gespeld als Neufchâteau-Malomé of Neufchateau-Malonne — beide varianten verwijzen naar dezelfde locatie in Luxemburg. Google Maps registreerde de locatie onder de spellingsvariante "Malonne", maar de historische documenten en de ww1cemeteries.com-databank vermelden steevast "Malomé". Het kerkhof bevat 629 graven van soldaten die vielen in de omgeving van Neufchâteau in augustus 1914, een van de bloedigste maanden van de Eerste Wereldoorlog. Van de 629 gesneuvelden zijn er 340 Duitsers en 289 Fransen, allen slachtoffers van de Slag der Grenzen (Bataille des Frontières) die op 22 augustus 1914 in de provincie Luxemburg woedde. Die dag, 22 augustus 1914, was de dodelijkste dag ooit voor het Franse leger: in de provincies Namen en Luxemburg samen vielen naar schatting 41.000 man aan beide kanten. De gevechten rondom Neufchâteau speelden zich af in het kader van de Franse derde en vierde armée die via de Ardennen naar het oosten oprukte — recht in de armen van de oprukkende Duitse troepen. De Fransen, die zich gebonden voelden aan hun plan XVII, stuitten op een overmacht en leden zware verliezen. In de nauwe valleien en dichte bossen rondom Neufchâteau, Rossignol, Maissin en Virton lagen honderden lichamen verspreid over de slagvelden. Na de terugtocht van de Fransen op 24 augustus 1914 begonnen de Duitsers met het begraven van de gevallenen. Het duurde circa tien dagen om alle lijken te bergen en te begraven. Aanvankelijk lagen de slachtoffers verspreid over meerdere tijdelijke begraafplaatsen; later werden de resten geconcentreerd op het huidige kerkhof langs de Chaussée de France. Zowel Franse als Duitse soldaten rusten hier naast elkaar, een sobere getuigenis van de zinloosheid van de strijd. Het kerkhof heeft een Google-waardering van 4,7 op basis van drie bezoekersrecensies, wat aangeeft dat het — ondanks de bescheiden omvang — een indrukwekkende herdenkingsplek is. De toegang is 24 uur per dag gratis. Het kerkhof maakt deel uit van de gedenkroutes rondom Neufchâteau die ook het centrum van interpretatie in Rossignol en de necropolis van Maissin omvatten. De gemeente Neufchâteau beheert de omgeving en staat in voor het onderhoud van de groenzones. Wie het kerkhof bezoekt, rijdt over de N85 zuidwaarts vanuit het centrum van Neufchâteau in de richting van Gedinne; het kerkhof ligt aan de linkerkant van de weg, duidelijk aangegeven met historische borden. Een bezoek aan dit kerkhof combineert goed met een uitstap naar de Citadelle de Neufchâteau of de historische binnenstad. Het kerkhof van Neufchâteau-Malomé is niet het enige herdenkingsmonument in de regio. In de naburige gemeente Paliseul ligt de grote Frans-Duitse necropolis van Maissin, die 4.782 gesneuvelden van dezelfde slag van 22 augustus 1914 herbergt. Samen vormen de begraafplaatsen van Neufchâteau-Malomé en Maissin een dubbel monument voor de catastrofale eerste weken van de Eerste Wereldoorlog in de Belgische Ardennen. De stad Neufchâteau, die de begraafplaats beheert, heeft een rijke middeleeuwse geschiedenis als handelsstad en bestuurlijk centrum van de Ardeense regio. De Citadelle van Neufchâteau, het historische stadscentrum met zijn vakwerkhuizen en de kerken van Sint-Nicolaas en Sint-Philippus-Jacobus vormen samen een aantrekkelijk cultureel erfgoed dat bezoekers aantrekt uit heel België en het buitenland. Een bezoek aan het kerkhof van Neufchâteau-Malomé combineert uitstekend met een rondwandeling door het historische stadscentrum, de wijnkelders van de lokale gastronomie en de uitgestrekte wandelroutes in het omliggende Ardeense landschap. De website ww1cemeteries.com en de TracesOfWar-databank documenteren het kerkhof van Neufchâteau-Malomé uitvoerig, met foto's, historische kaarten en gegevens over de individuele graven. Onderzoekers die op zoek zijn naar informatie over specifieke gesneuvelden, kunnen via deze websites en via de Mémorial InterAllié en de Archives de l'État in Namen extra genealogische gegevens raadplegen. Het kerkhof is gratis toegankelijk, 24 uur per dag, en wordt onderhouden door de stad Neufchâteau in samenwerking met de Franse en Duitse autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de militaire graven van hun respectievelijke landen.