Cimetière de Ways

Over Cimetière de Ways

Het Cimetière de Ways is de gemeentelijke begraafplaats van het dorp Ways, een deelgemeente van de fusiegemeente Genappe in de provincie Waals-Brabant. Het kerkhof is gelegen aan de Allée le Cavalier (postcode 1474), in de directe omgeving van de dorpskerk. Ways is een dorp met oude Brabantse wortels en een opvallende band met de Napoleontische slag van 1815. De naam Ways duikt voor het eerst op in historische bronnen in de 12e eeuw: in 1113 en 1150 wordt de naam Wais vermeld. Archieven van de Abdij van Gembloux en de Abdij van Villers vermelden respectievelijk Bernard de Wadeas in 1148 en Walter de Wais in 1177. De naam is afgeleid van het Latijnse vadum, wat een doorwaadbare plaats in een rivier betekent — een naam die verwijst naar de ligging van het dorp nabij een oversteekplaats van een waterloop. Archeologisch gezien is Ways interessant. Nabij het dorpscentrum zijn Gallo-Romeinse sporen geïdentificeerd. Bij opgravingen werden een bronzen lepel, gepolijste vuurstenen in de vorm van bijlbladen en een dolk gevonden (vondsten uit 1853). Bovendien zijn er sporen van een Gallo-Romeins grafveld ontdekt in de omgeving van het dorp, wat aantoont dat Ways al tijdens de Romeinse Oudheid een nederzetting met bijhorende begraafplaats kende. Een bijzonder erfgoed van Ways is de Tourelle-hoeve, vandaag bekend om zijn artisanale producten. Deze hoeve staat op de plek van een voormalige begijnenhof, gebouwd tussen 1205 en 1210. In 1670 werden de begijnenhuizen omgevormd tot een boerderij, en van 1842 tot 1855 deed het gebouw dienst als school. Dit geeft de Tourelle-hoeve een unieke historische gelaagdheid die zeldzaam is voor een Brabantse hoeve. Het kerkhof van Ways is historisch verbonden met de kerk van het dorp, die gewijd is aan een lokale heilige. In het voormalige kerkhof rondom de kerk — nu omgezet tot gazon — staat een monument ter nagedachtenis aan generaal Guillaume-Philibert Duhesme. Duhesme was commandant van de Jonge Garde van Napoleon en werd dodelijk verwond tijdens de Slag van Plancenoit op 18 juni 1815. Hij stierf diezelfde nacht in Genappe, in de herberg Au Roi d'Espagne. Zijn nagedachtenis is verbonden met de gemeente Genappe en het dorp Ways draagt op deze manier een stukje Napoleontische geschiedenis in zich. De gemeente Genappe, waartoe Ways behoort, was op 16 juni 1815 het toneel van de Slag bij Quatre-Bras. In deze voorslag op Waterloo vochten maarschalk Ney met zijn Franse troepen tegen het geallieerde leger van Wellington. Twee dagen later, op 18 juni, vond de definitieve Slag bij Waterloo plaats, slechts enkele kilometers verderop. Genappe en zijn deelgemeenten, waaronder Ways, zijn daarmee onderdeel van een van de meest historisch beladen regio's in Europa. Vandaag is de begraafplaats van Ways een rustig dorpskerkhof omringd door het groene Brabantse landschap. De begraafplaats is de eeuwige rustplaats voor inwoners van het dorp en hun familieleden, een stille plek die de geschiedenis van Ways van zijn vroeg-middeleeuwse begin tot het heden weerspiegelt.