Begraafplaatsen in Overpelt

Overpelt is een deelgemeente van de fusiegemeente Pelt in de Belgische provincie Limburg, gelegen in de Limburgse Kempen. Tot 1 januari 2019 was Overpelt een zelfstandige gemeente; sindsdien maakt het deel uit van de gefuseerde gemeente Pelt, die ook de voormalige gemeente Neerpelt omvat. Overpelt telde als zelfstandige gemeente ruim 14.000 inwoners. Het dorp ligt aan de bovenloop van de Dommel — de naam 'Overpelt' verwijst naar de positie 'over' (stroomopwaarts van) Neerpelt in de Dommelvallei.

Industriële geschiedenis: zink en de Vieille Montagne

Overpelt is onlosmakelijk verbonden met de zinkindustrie. In de tweede helft van de negentiende eeuw werd in Overpelt een zinkfabriek opgericht door de Belgische maatschappij Vieille Montagne (Oud Gebergte), die haar naam ontleende aan de zinkertsmijnen in het Belgisch-Luikse Kelmis. De fabriek in Overpelt verwerkte zinkerts tot zuiver zink via een thermisch procedé en groeide uit tot een van de grootste industriële werkgevers van Belgisch Limburg. De arbeiderswijk die rond de fabriek ontstond, Overpelt-Fabriek, had zijn eigen kerk, school en begraafplaats — een minigemeente binnen de gemeente, wat de omvang van de industriële aanwezigheid illustreert.

In de twintigste eeuw werd de Vieille Montagne onderdeel van grotere industriële groepen en uiteindelijk geïntegreerd in Umicore, de Belgische technologiegroep voor materialen en recycling. De zinksmelterij in Overpelt sloot in de jaren negentig zijn deuren, maar de erfenis is nog steeds zichtbaar in het landschap: het voormalige fabrieksterrein werd gesaneerd en gedeeltelijk omgevormd tot woongebied en bedrijventerrein.

Kempens landschap en het Dommelgebied

Buiten de industriële kern heeft Overpelt een uitgesproken Kempens karakter. Dennenbossen, heidevelden en vennen domineren het buitengebied, afgewisseld door landbouwpercelen en de slingerende loop van de Dommel. De Dommel is een klein riviertje dat ontspringt in de Belgische Kempen en via het Nederlandse Noord-Brabant uitmondt in de Dieze bij 's-Hertogenbosch. Langs de Dommel liggen wandelroutes die beide zijden van de Belgisch-Nederlandse grens verbinden. Het grensgebied tussen Pelt en de Nederlandse gemeente Valkenswaard is een uitgestrekt natuurgebied waar wandelaars en fietsers de rust en weidsheid van de Kempen kunnen beleven.

Begraafplaats in Overpelt

Overpelt heeft als deelgemeente van Pelt een eigen begraafplaats: de Begraafplaats Steenoven Overpelt, vernoemd naar de Steenoven-wijk. Daarnaast zijn er het Kerkhof Steenoven en het Kerkhof Overpelt Fabriek — het laatste als tastbare herinnering aan de industriewijk die rond de zinkfabriek groeide. De begraafplaatsen van Overpelt weerspiegelen twee werelden: de agrarische Kempense gemeenschap van voor de industrialisering, en de arbeidsfamilies die generaties lang in de zinkfabriek werkten. Zerken met namen die verwijzen naar de mijnbouwtradities en de industriële arbeid staan er naast oudere boerenzerken — een gelaagd beeld van een gemeente die de industriële revolutie van binnenuit heeft meegemaakt.

• Gemeente: Pelt (deelgemeente Overpelt)
• Provincie: Limburg (België)