Cimetière militaire de Charleroi Nord

Over Cimetière militaire de Charleroi Nord

Het Cimetière militaire de Charleroi Nord — officieel bekend als de Begraafplaats van Charleroi of Cimetière de Charleroi Nord — is een van de meest historisch significante begraafplaatsen van Wallonië en van België. Het kerkhof ligt aan de Rue du Presbytère 55 in 6000 Charleroi, anderhalve kilometer ten noorden van het stadscentrum in de wijk Le Faubourg. De begraafplaats werd officieel ingehuldigd op 1 juni 1895 onder het burgemeesterschap van Jules Audent. Ze verving de te klein geworden gemeentelijke begraafplaats in de Ville-Haute, die in 1925 definitief werd ontruimd. De aanleg van de begraafplaats vond plaats in een periode van snelle bevolkingsgroei: tussen 1850 en 1875 verdubbelde de bevolking van Charleroi van 8.000 naar 25.000 inwoners, aangedreven door de kolenmijnen en de staalindustrie. De architect Pivont ontwierp het kerkhof volgens de principes van de 19de-eeuwse funeraire architectuur: een X-vormige symmetrische structuur, met brede lanen geflankeerd door kastanjebomen. De begraafplaats weerspiegelt de sociale hiërarchieën van haar tijd — de bredere lanen voor de gegoede burgelijke klasse, de smallere paden voor de gewone arbeider. Het terrein is ontworpen tijdens de art-nouveauperiode en herbergt talloze grafmonumenten die de kunsthistorische evolutie van het Belgische funeraire erfgoed illustreren, van late 19de-eeuwse neogotiek tot modernistische sculptuur. De militaire betekenis van de begraafplaats is overweldigend. Tijdens de Eerste Wereldoorlog vonden tussen 21 en 24 augustus 1914 hevige gevechten plaats in de Charleroi-streek. De meeste militaire slachtoffers die hier werden bijgezet stierven in deze slag of naderhand in gevangenschap. De Commonwealth War Graves Commission (CWGC) beheert een sectie op de begraafplaats onder de naam "Charleroi Communal Cemetery" met in totaal 333 begravenen. Uit de Eerste Wereldoorlog liggen er 287 soldaten: 172 Britten, 79 Australiërs, 18 Canadezen, 1 Nieuw-Zeelander, 1 Zuid-Afrikaan, 1 Indiër en 15 Duitsers. Uit de Tweede Wereldoorlog zijn dat 46 slachtoffers — allen leden van de luchtmacht: 23 Britten, 8 Australiërs, 8 Polen, 5 Canadezen en 2 Nieuw-Zeelanders. Een "Cross of Sacrifice," ontworpen door William Cowlishaw, markeert de Britse sectie. Naast de CWGC-graven bevat het kerkhof ook 96 Franse militaire graven uit beide wereldoorlogen, gemarkeerd door een monument van beeldhouwer Victor Demanet uit 1934, evenals een crypte met Belgische soldaten en een erepark voor burgelijke slachtoffers uit beide conflicten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de streek opnieuw zwaar getroffen. Op 18 augustus 1944 werden negentien regionale dignitarissen — onder wie kanunnik Pierre Harmignie, "doodgeschoten door de rexisten" — geëxecuteerd als represaille voor verzetsdaden. Zij zijn bijgezet op dit kerkhof. Naast de militaire perken herbergt de begraafplaats ook de graven van befaamde lokale figuren zoals minister Jules Hiernaux, grondlegger van de Université du Travail, en burgemeester Joseph Tirou, die geldt als een van de grootste bestuurders in de Charleroi-geschiedenis. De begraafplaats beschikt over rolstoeltoegankelijke in- en uitgang en parking. Contactgegevens: +32 71 41 77 60. De begraafplaats van Charleroi Noord is meer dan een kerkhof — ze is een openluchtmuseum van funeraire kunst en een getuige van meer dan een eeuw Belgische en Europese geschiedenis. Jaarlijks bezoeken honderden mensen de Commonwealth-sectie, families van gevallen militairen die vanuit Australië, Canada, het Verenigd Koninkrijk en Nieuw-Zeeland de reis ondernemen om de graven van hun voorouders te eren. De CWGC onderhoudt de sectie met de haar kenmerkende witte grafstenen en onberispelijk onderhouden perken. Bezoekers kunnen de begraafplaats bereiken via de metrohalte Samaritain of Waterloo. Ze is open tijdens de reguliere openingsuren van de Charleroise gemeentelijke kerkhoven. Nabestaanden die een specifiek graf willen vinden, kunnen de Commonwealth War Graves Commission raadplegen via cwgc.org of de stad Charleroi contacteren via +32 71 41 77 60. De begraafplaats van Charleroi Noord is een verplichte halte voor wie de militaire en culturele geschiedenis van Henegouwen wil begrijpen en is opgenomen in meerdere erfgoedroutes van de regio.