Cimetière celtique

Over Cimetière celtique

Het Cimetière celtique — het Keltische kerkhof — is een van de meest bijzondere en historisch unieke begraafplaatsen van de gemeente Viroinval en van de hele provincie Namen. De naam verwijst naar een archeologisch erfgoed uit de IJzertijd, met name de La Tène-cultuur (ca. 450 v.Chr. tot het begin van onze tijdrekening), een periode waarin de Keltische volken domineerden in grote delen van West- en Midden-Europa, inclusief de streken die nu Wallonië vormen. In de regio Viroinval en de aangrenzende Ardeense gebieden zijn honderden zogenaamde 'marchets' gevonden: stenen grafheuvels uit de late La Tène-periode. Een opmerkelijke vindplaats in de omgeving bevat 178 begravingen verspreid over drie hectare. Archeologen hebben de hypothese gesteld dat het hier gaat om een necropolis omgeven door een versterkte muur, een heilige plek, of de herbestemming van een versterkte site als begraafplaats. In 2018 werden op het terrein drie marchets opgegraven, wat leidde tot nieuwe inzichten in de begrafenispraktijken van de Keltische gemeenschappen in de Entre-Sambre-et-Meuse. Deze grafvelden tonen aan dat de streek rond het huidige Viroinval een dichtbevolkt en strategisch belangrijk gebied was in de Keltische oudheid. Meer in het algemeen geldt voor de IJzertijdperiode in de Belgische Ardennen dat populaties uit de Champagne of de Franse Ardennen de leisteenplateaus van de zuidelijke Ardennen koloniseerden. Circa 74 necropolen zijn bekend in een band van 32 kilometer lang en 15 kilometer breed langs de Ardeense plateaurand, in de bekkens van de Vierre, Mellier en Sûre. De overledenen werden begraven onder brede, lage heuveltjes die 'tombelles' worden genoemd. De aanwezigheid van een 'cimetière celtique' in Viroinval plaatst deze gemeente dus in een breder archeologisch en Keltisch erfgoedlandschap van Wallonië. De Cimetière celtique is gelegen aan de Rue de la Chapelle in Viroinval, GPS-gelocaliseerd op de glooiende heuvels van de Calestienne — de 130 kilometer lange kalksteenband die door Wallonië loopt. De directe omgeving omvat ook andere archeologische en natuurlijke bezienswaardigheden: het Fondry des Chiens (een spectaculaire kalksteeninzinking van twintig meter diep), de Roche à Lomme (een imposante kalksteenrots op het confluent van de Eau Noire en Eau Blanche), en diverse neolithische vindplaatsen in de vallei. De combinatie van deze sites maakt Viroinval tot een waar openluchtmuseum van de Belgische prehistorie en vroege geschiedenis, waarbij het keltische kerkhof een prominente rol inneemt. Het keltische kerkhof ligt in het Nationaal Park Entre-Sambre-et-Meuse, opgericht in 2022. Bezoekers die dit unieke erfgoed willen verkennen, kunnen combinerend wandelen door het landschap en de archeologische context begrijpen via de nabijgelegen musea in Treignes, het 'Dorp der Musea' van Viroinval. De begraafplaats is vrij toegankelijk en beschikt over parkeermogelijkheden voor bezoekers. De rijkdom aan archeologisch erfgoed in de omgeving van het Cimetière celtique maakt Viroinval tot een bestemming voor erfgoedtoeristen en geschiedenisliefhebbers. Het Musée du Malgré-Tout in Treignes, een van de acht dorpen van Viroinval, herbergt een uitgebreide collectie over de prehistorie en vroege geschiedenis van de regio, inclusief objecten gevonden in Keltische en Gallo-Romeinse grafvelden. De begraafplaats is ook opgenomen in de wandelroutes van het Nationaal Park Entre-Sambre-et-Meuse. Wie het Cimetière celtique bezoekt, wandelt letterlijk over de voetafdrukken van Keltische gemeenschappen die hier tweeduizend jaar geleden hun doden begroeven. Weinig plaatsen in Wallonië bieden zo'n directe verbinding met de IJzertijd als dit unieke kerkhof in de kalksteenheuvels van Viroinval. De Calestienne, waarbinnen het Cimetiere celtique ligt, is door de Europese Unie erkend als een Natura 2000-gebied vanwege haar uitzonderlijke botanische en geologische rijkdom. De combinatie van kalksteenpelouses, orchideeenrijke graslanden en ijzertijdse grafvelden maakt dit deel van Viroinval tot een hotspot van zowel ecologisch als archeologisch erfgoed. Bezoekers worden aangeraden de site te bezoeken in het voorjaar, wanneer de kalksteenpelouses in bloei staan en de orchideeen opkomen, voor een optimale beleving van dit unieke erfgoed.