Begraafplaatsen in Zuid-Beijerland

Zuid-Beijerland is een dorp in de gemeente Hoeksche Waard, gelegen in de provincie Zuid-Holland op het eiland Hoeksche Waard. Het is een van de jongere polderkernen van het eiland: Zuid-Beijerland werd gesticht in 1631, toen de modderplaten van De Hitsert werden bedijkt als onderdeel van de Groot-Zuid-Beijerlandsche Polder. Die datering plaatst de stichting van het dorp midden in de zeventiende-eeuwse bedijkingsgolf, toen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden haar hoogtepunt bereikte en de waterstaatkundige capaciteiten van de Nederlanders hun krachtigste uitdrukking vonden.

Een polderdorp in de delta

Zuid-Beijerland ligt op de grens van de voormalige eilanden Hoeksche Waard en Tiengemeten, in een landschap dat volledig is gevormd door mensenhanden. De rechte dijken, de poldersloten en de geometrische verkaveling van het land vertellen het verhaal van een planmatige verovering op het water, uitgevoerd door generaties dijkwerkers, polderjongens en boeren. De kleigronden van Zuid-Beijerland zijn vruchtbaar en werden intensief gebruikt voor de akkerbouw en veeteelt die de economische ruggengraat van het Hoeksche Waardse dorpsleven vormden.

De begraafplaats van Zuid-Beijerland: een open geschiedenisboek

Op 8 maart 1830 kocht de gemeente Zuid-Beijerland grond aan van Eliza Hofman voor de aanleg van een nieuwe begraafplaats. De helft werd bestemd voor algemene graven, de andere helft voor eigen (betaalde) graven. De begraafplaats aan de Koninginneweg werd daarna het hart van het funeraire leven van het dorp. Het algemene gedeelte was in gebruik tot 1949; het laatste eigen graf werd in 1994 uitgegeven aan Jacob Boer. Daarna volgden jaren van verval en discussie over de toekomst van de begraafplaats: door de oorlogsinundatie en de watersnoodramp van 1953 waren houten kruisen verdwenen en lagen grafstenen op verkeerde plekken. In 2013 besloot de gemeenteraad tot officiele sluiting, die in 2016 plaatsvond.

Oorlogsherinneringen op de begraafplaats

De begraafplaats van Zuid-Beijerland herbergt ook sporen van de Tweede Wereldoorlog. Een Duitse soldaat werd er tijdelijk begraven en in 1956 herbegraven op de militaire begraafplaats Ysselsteyn. Op 30 mei 1940 verdronken twee Belgische krijgsgevangenen na een mijnontploffing bij Willemstad; ook zij werden tijdelijk op de begraafplaats van Zuid-Beijerland bijgezet. Deze verhalen maken de begraafplaats tot een unieke plek waar de lokale en de internationale geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog letterlijk samenkomen.

Zuid-Beijerland vandaag

Vandaag maakt Zuid-Beijerland deel uit van de nieuwe gemeente Hoeksche Waard, die op 1 januari 2019 werd gevormd uit de vijf voormalige gemeenten Binnenmaas, Korendijk, Cromstrijen, Oud-Beijerland en Strijen. Het dorp behoudt zijn eigen karakter als rustiek polderdorp in het wijde deltalandschap van Zuid-Holland.

• Gemeente: Hoeksche Waard
• Provincie: Zuid-Holland
• Karakter: polderkern in het deltagebied van Hoeksche Waard
• Bijzonderheid: stichting 1631, begraafplaats Koninginneweg (1830), oorlogsgraven WOII, gesloten 2016