Begraafplaatsen in Zaventem

Zaventem is een gemeente in de provincie Vlaams-Brabant, gelegen in het arrondissement Halle-Vilvoorde, onmiddellijk ten oosten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De gemeente telt ruim 30.000 inwoners en is wereldwijd bekend als de thuishaven van Brussels Airport, de internationale luchthaven die het knooppunt vormt voor luchtverkeer van en naar de Belgische hoofdstad. Ondanks de internationale bekendheid van de luchthaven heeft Zaventem een rijke lokale geschiedenis die ver teruggaat tot de vroege Middeleeuwen.

Historische achtergrond van Zaventem

De naam Zaventem duikt voor het eerst op in middeleeuwse bronnen en verwijst vermoedelijk naar een oud Germaans woord voor nederzetting of grondgebied. De gemeente omvat naast de hoofdplaats Zaventem ook de deelgemeenten Sterrebeek, Sint-Stevens-Woluwe en Nossegem. Het dorpsleven in Zaventem was eeuwenlang gericht op landbouw: de vruchtbare leembodems van het Brabantse plateau maakten het gebied bij uitstek geschikt voor akkerbouw en veeteelt. De Sint-Martinuskerk, de historische parochiekerk van Zaventem, vormde eeuwenlang het middelpunt van het gemeenschapsleven en ook van de begrafeniscultuur.

Rond het kerkhof van de Sint-Martinuskerk werden de inwoners van Zaventem begraven tot het jaar 1907, toen de gemeenteraad besloot het kerkhof rond de kerk op te heffen. In 1909 werd een nieuw terrein aangelegd voor de gemeentelijke begraafplaats, gesitueerd tussen de spoorlijn Brussel-Leuven en de vroegere Loovelden. Dit was een bewuste keuze: de nieuwe begraafplaats werd aangelegd buiten de bebouwde kom, conform de hygiënische en stedenbouwkundige inzichten van begin twintigste eeuw.

De begraafplaats van Zaventem

De huidige begraafplaats van Zaventem is een ommuurde begraafplaats die in de jaren 1930 naar het oosten toe werd uitgebreid. Door de aanleg van nieuwe verkeersinfrastructuur werd de begraafplaats in 1975 gehalveerd en uitgebreid in de richting van de Zaventemsesteenweg, waar in 1980 ook een nieuwe toegang werd gerealiseerd. De begraafplaats is opgedeeld door een kruisvormig padenpatroon in meerdere blokken, met in de diverse hoeken de graven van vooraanstaanden uit de gemeenschap.

Bijzonder aan de begraafplaats van Zaventem zijn de vijf oorlogsgraven van het Gemenebest die er te vinden zijn, afkomstig uit de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast liggen er meer dan 300 graven van oud-strijders uit beide wereldoorlogen, verenigd in een ereperk dat een stille getuigenis vormt van de offers die inwoners van Zaventem brachten tijdens de conflicten van de twintigste eeuw. De begraafplaats ligt ten oosten van de woonzone, in het landelijke gebied dat begrensd wordt door de zogenaamde bocht van Nossegem.

Zaventem als poort naar de wereld

De komst van Brussels Airport heeft Zaventem ingrijpend veranderd. De luchthaven, die na de Tweede Wereldoorlog snel uitgroeide tot een van de drukste luchthavens van Europa, trok industrie, logistiek en internationale bedrijven naar de gemeente. Zaventem is daardoor een van de economisch meest dynamische gemeenten van de Vlaamse Rand geworden, met een uitgesproken internationaal karakter naast de historische Brabantse identiteit. De ligging vlakbij Brussel maakt Zaventem ook tot een aantrekkelijke woongemeente voor forensen die de hoofdstad opzoeken voor werk.

Begraafplaatsen in Zaventem

Wie de begraafplaats van Zaventem bezoekt, betreedt een plek die de gelaagde geschiedenis van deze gemeente weerspiegelt: van agrarische wortels in de Middeleeuwen tot een gemeente die vandaag de dag de poort naar de wereld vormt voor miljoenen reizigers. De ommuurde begraafplaats met haar eervolle oorlogsgraven en historische zerken is een stille schakel tussen het internationaal bruisende Zaventem van nu en het rustige Brabantse dorp van vroeger. Zaventem maakt deel uit van de provincie Vlaams-Brabant.

• Gemeente: Zaventem
• Provincie: Vlaams-Brabant
• Karakter: luchthavenstad met rijke agrarische geschiedenis
• Bijzonderheid: thuishaven Brussels Airport, begraafplaats aangelegd 1909 (kerkhof Sint-Martinuskerk opgegeven 1907), 5 Commonwealth-oorlogsgraven WOII, 300+ graven oud-strijders