Begraafplaatsen in Zaandijk

Zaandijk is een dorp in de gemeente Zaanstad, gelegen in de provincie Noord-Holland langs de westoever van de rivier de Zaan. Het dorp telt circa 8.000 inwoners en heeft een bijzondere historische status als een van de best bewaarde linten in de Zaanstreek. De bebouwing langs de Lagedijk, de historische dorpsas, omvat talloze rijksmonumenten uit de zeventiende en achttiende eeuw: fraaie houten huizen in de karakteristieke groene Zaanse stijl die de welvaart uitademen van de Gouden Eeuw.

De naam Zaandijk verwijst rechtstreeks naar de ligging: een dijk langs de Zaan. De eerste bewoners van het dorp worden getraceerd tot de familie Pietersz, die in 1494 aan de Lagedijk neerstrichtten en daarmee de grondslag legden voor wat uitgroeide tot een welvarende nederzetting in het hart van de Zaanstreek. In de zeventiende en achttiende eeuw was de omgeving van Zaandijk onderdeel van het industriegebied dat later als het oudste ter wereld wordt beschouwd. Honderden windmolens verrichtten in de regio werk in allerlei sectoren, van houtzagerijen en oliemolens tot papierfabricage en verfindustrie.

De internationale bekendheid van Zaandijk is onlosmakelijk verbonden met de nabijgelegen Zaanse Schans, een openluchtmuseum dat zich direct naast het dorp bevindt en jaarlijks miljoenen bezoekers trekt van over de hele wereld. De Zaanse Schans is een unieke verzameling historische gebouwen die in de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw vanuit de hele Zaanstreek hierheen werden verplaatst om ze te behouden voor het nageslacht. Het concept werd bedacht in de jaren veertig door burgemeester Joris in 't Veld, architect Jaap Schipper vond de ideale locatie in de Kalverpolder, en van 1961 tot 1974 werden de gebouwen per dieplader aangevoerd. Vandaag herbergt de Zaanse Schans werkende windmolens, een klompenmakerij, een kaasboerderij, een houtzagerij en meerdere musea, omgeven door het typische groene Zaanse landschap.

Zaandijk zelf heeft een authentieke dorpskern met een rijke erfgoedwaarde die los staat van de toeristenstromen naar de Zaanse Schans. De Lagedijk vormt de ruggengraat van het dorp en is een schilderachtige wandeling langs monumentale panden, boerderijen en tuinen die de eeuwenoude bewoningsgeschiedenis van de Zaanstreek weerspiegelen. De haven van Zaandijk, De Kwaker geheten, was vroeger een drukke overslagplaats voor goederen die langs de Zaan werden vervoerd. Het dorp is ook de geboorteplaats van notabelen die hun stempel drukten op de Zaanse cultuur en industrie. Voor wie de begraafplaatsen van Zaanstad wil verkennen, is Zaandijk een bijzonder vertrekpunt: een dorp dat het beste van de Zaanstreek combineert — historische architectuur, een levend industrieel erfgoed en de wereldberoemde Zaanse Schans — midden in het groene hart van Noord-Holland.