Begraafplaatsen in Wuustwezel

Wuustwezel is een zelfstandige gemeente in de provincie Antwerpen, gelegen in de Noorderkempen ten noorden van Antwerpen, vlak bij de Nederlandse grens. De gemeente telt ruim 20.000 inwoners en omvat de deelgemeenten Wuustwezel, Loenhout en Gooreind. De naam Wuustwezel — afgeleid van 'Wuust-wieze-lo' — betekent letterlijk een verlaten weide- en bosgebied, een omschrijving die de historische leegte en wildheid van dit Kempense grensgebied treffend samenvat.

Ontstaan en vroegste geschiedenis

De oudste nederzettingskernen van Wuustwezel zijn het Biest (het huidige dorpscentrum) en het gehucht Westdoorn, dat ten westen van de Bredabaan ontstond als een nederzetting van houtskoolbranders. Volgens de overlevering zouden volgelingen van de heilige Willibrord hier al in de vroege Middeleeuwen een doopvont hebben opgericht, later gevolgd door een kapel. Rond 1250 werd met steun van het Sint-Elisabethgasthuis van Antwerpen de eerste kerk gebouwd — het begin van een kerkelijke aanwezigheid die tot op de dag van vandaag het hart van de gemeenschap vormt.

In 1977 fuseerde Wuustwezel met de buurgemeente Loenhout tot de huidige gemeente. Loenhout heeft zijn eigen rijke geschiedenis, met een van de mooiste kerkpleinen van de Kempen: het dorpsplein met de gotische kerk en de lindenbomen is een beschermd dorpsgezicht. Gooreind, de derde deelgemeente, heeft zowel een oud kerkhof bij de kerk als een nieuwe begraafplaats aan de Mansionstraat.

Grensstreek en natuur

Wuustwezel ligt in het hart van de Noorderkempense grensstreek, omringd door uitgestrekte bossen, heidegebieden en agrarisch land. De Bredabaan — een van de oudste wegen van de regio — verbindt Wuustwezel met Antwerpen in het zuiden en met Breda in het noorden. Het landschap is er een van lanen met grote bomen, kleine gehuchten en de typische openheid van de Kempen, doorkruist door beken en vochtige laagtes. De grensligging heeft Wuustwezel door de eeuwen heen een tweeledig karakter gegeven: enerzijds de verbondenheid met de stad Antwerpen, anderzijds de verwantschap met het Nederlandse grensgebied rond Breda en Bergen op Zoom.

Vier begraafplaatsen voor een gevarieerde gemeente

De gemeente Wuustwezel telt vier begraafplaatsen: één in het centrum van Wuustwezel bij de kerk, één in Loenhout aan de Brechtseweg, en twee in Gooreind (het oude kerkhof bij de kerk en de nieuwe begraafplaats aan de Mansionstraat). Op lange termijn is het de bedoeling dat elke deelgemeente één actieve begraafplaats behoudt. De begraafplaatsen weerspiegelen de geschiedenis van elk dorp: van de historische zerken bij de gotische kerk in Loenhout tot de moderne grafstenen op de nieuwe begraafplaats in Gooreind.

• Gemeente: Wuustwezel
• Provincie: Antwerpen
• Streek: Noorderkempen, grensstreek met Nederland
• Deelgemeenten: Wuustwezel, Loenhout, Gooreind
• Begraafplaatsen: 4 (in Wuustwezel-centrum, Loenhout en 2 in Gooreind)
• Naam betekenis: 'verlaten weide- en bosgebied' (Wuust-wieze-lo)
• Fusie met Loenhout in 1977

De begraafplaatsen van Wuustwezel zijn een stille spiegel van de Noorderkempense gemeenschappen die hier door de eeuwen heen leefden, werkten en stierven — van de houtskoolbranders van Westdoorn tot de moderne inwoners van de groene gemeente aan de noordelijke rand van de provincie Antwerpen.