Begraafplaatsen in Wommelgem

Wommelgem is een zelfstandige gemeente in de provincie Antwerpen, gelegen in het Schijnbekken, ten oosten van de stad Antwerpen. De gemeente telt ruim 13.000 inwoners en maakt deel uit van het arrondissement Antwerpen. Wommelgem is nadrukkelijk een eigen gemeente — niet te verwarren met deelgemeenten van de naburige gemeente Ranst, hoewel zij geografisch dicht bij elkaar liggen.

Frankische oorsprong en middeleeuwse heerlijkheid

De wortels van Wommelgem gaan terug tot een Frankische nederzetting uit de zesde of zevende eeuw. In de dertiende eeuw was Wommelgem een heerlijkheid die door hertog Jan I van Brabant in leen werd gegeven aan ridder Jan van Liere. Die inlening plaatst Wommelgem in de feodale machtsstructuur van het middeleeuwse Brabant, waarbij de hertog zijn gezag uitoefende via een netwerk van lokale heren. De dorpsgemeenschap groeide geleidelijk rond de kerk, de hoeven en de wegen die de nederzetting verbonden met Antwerpen en de omliggende Kempense dorpen.

Door de eeuwen heen werd Wommelgem getroffen door diverse rampen die de streek teisterden. De Gelderse Oorlogen (1542) lieten hun sporen na in de omgeving van Antwerpen, en het Beleg van Antwerpen (1584-1585) bracht enorme schade en vluchtelingenstromen met zich mee. In 1589 werd het dorp geplunderd door Hollandse troepen — een van de vele gewelddadige passages die het leven in dit gebied in de zestiende en zeventiende eeuw onzeker maakten.

Verstedelijking en de aanleg van de A13

Na de Tweede Wereldoorlog onderging Wommelgem een ingrijpende verstedelijking. Nieuwe woonwijken werden aangelegd, bedrijventerreinen vestigden zich langs de omstreeks 1960 aangelegde autosnelweg A13 — de grote ader die Antwerpen verbindt met Lier en verder met het oosten van België. Die infrastructuur maakte van Wommelgem een aantrekkelijke vestigingsplaats voor zowel industrie als wonen, maar veranderde ook het landschappelijke karakter van de gemeente ingrijpend. Wommelgem maakt deel uit van de pendelzone van Antwerpen en heeft een gemengde bevolking van langzittende families en nieuwelingen die de combinatie van stadsnabijheid en residentieel comfort zoeken.

De ligging in het Schijnbekken — de vallei van de Kleine Schijn, een beek die door Wommelgem stroomt — geeft de gemeente haar groene karakter. Langs de beek zijn groengebieden en wandelroutes aangelegd die de drukte van de nabijgelegen snelweg laten vergeten.

De begraafplaatsen van Wommelgem

Wommelgem beschikt over een gemeentelijke begraafplaats en de oude begraafplaats Candonklaar, die ook een bijzondere Canadese oorlogsafdeling herbergt: op het oude kerkhof van het Candonklaar liggen Canadese gesneuvelden begraven, een stille herinnering aan de bevrijding van België. Een gedeelte van de begraafplaats Candonklaar is ingericht als natuurbegraafplaats, waar overledenen begraven worden in biologisch afbreekbare urnen, zonder gedenktekens, letterlijk terugkerend naar de natuur. De begraafplaatsen van Wommelgem zijn een gelaagde funeraire plek — van Frankische wortels tot hedendaagse natuurbegravingen — in de provincie Antwerpen.

• Gemeente: Wommelgem (zelfstandige gemeente, niet te verwarren met Ranst)
• Provincie: Antwerpen
• Streek: Schijnbekken, oostelijk stadsrand Antwerpen
• Bijzonderheid: Frankische nederzetting (6e-7e eeuw), heerlijkheid Jan I van Brabant (13e eeuw), Canadese gesneuvelden op Candonklaar, natuurbegraafplaats
• Let op: Wommelgem is een zelfstandige gemeente — niet een deelgemeente van Ranst