Begraafplaatsen in Wilnis

Wilnis is een pittoresk polderdorp in de gemeente De Ronde Venen, gelegen in het hart van het Groene Hart van Utrecht. Het dorp telt circa 5.500 inwoners en is nauw verbonden met het omringende veenweidegebied, dat al eeuwenlang het karakter van dit landschap bepaalt. Wilnis is een van de typische langgerekte veendorpen die de ontginningsgeschiedenis van dit gebied weerspiegelen: lintbebouwing langs de polderwegen, met aan beide kanten sloten en weilanden die zich uitstrekken naar de horizon.

De geschiedenis van Wilnis gaat terug tot de middeleeuwen. In 1085 verleende de bisschop van Utrecht gronden aan het Utrechtse kapittel van Sint-Jan, waarna de ontginning van de veengebieden op gang kwam. Wilnis en het nabijgelegen Mijdrecht zijn zo ontstaan als agrarische nederzettingen op de smalle ruggen van opgehoogd veen. Eeuwenlang bleef het dorp een rustige agrarische gemeenschap, waar veeteelt en kaasproductie de economie bepaalden. Pas in de twintigste eeuw groeide Wilnis langzaam uit tot een forenzendorp met sterke banden met de randstedelijke agglomeratie.

Wereldwijde bekendheid kreeg Wilnis op 26 augustus 2003, toen een van de meest spraakmakende rampen in de recente Nederlandse waterstaatsgeschiedenis plaatsvond: de kadebreuk van Wilnis. Door de uitzonderlijke droogte en hitte van de zomer van 2003 droogde de veendijk langs het ringkanaal van de Polder Groot-Mijdrecht volledig uit. In de nacht verloor de dijk zijn houvast op de ondergrond en schoof het dijklichaam zestig meter naar het noorden de polder in. Het ringkanaal liep bijna leeg en de Veenzijde-wijk van Wilnis liep voor een halve meter onder water. Circa 1.500 bewoners moesten worden geëvacueerd. De ramp zette waterbeheerders in heel Nederland aan het denken over de kwetsbaarheid van veendijken in een veranderend klimaat en leidde tot grootschalig onderzoek naar de stabiliteit van veenkeringen.

Op de plek van de dijkdoorbraak staat nu het monument Water aan het woord, met zilveren inscripties die het verhaal van de ramp vertellen vanuit het perspectief van het water en de bewoners. De Veenmolen uit 1823 aan de rand van het dorp is een ander tastbaar stukje geschiedenis: een beschermde molen die herinnert aan de periode dat wind de enige kracht was om het polderwater op peil te houden. Rondom Wilnis liggen uitgestrekte weidelandschappen die populair zijn bij fietsers en wandelaars, en het dorp maakt deel uit van het bredere recreatiegebied van De Ronde Venen met zijn plassen, forten en groene polders.