Begraafplaatsen in Wijngaarden

Wijngaarden is een klein, stil polderdorp in de gemeente Molenlanden, gelegen in de provincie Zuid-Holland. Het dorp ligt in het westelijk deel van de Alblasserwaard, nabij de grens met de gemeente Hoeksche Waard, en heeft een landelijk karakter dat typerend is voor de polderkernen in dit deel van Holland. Wijngaarden is niet groot — het inwoneraantal bedraagt slechts enkele honderden — maar de geschiedenis van het dorp reikt terug tot ver voor de middeleeuwen.

Al vóór 1283 vormde Wijngaarden samen met het naburige Ruigbroek een zogenaamde heerlijkheid — een bestuurseenheid waarbij het gezag in handen lag van een heer die zijn macht ontleende aan de graaf van Holland. Die vroege vermelding getuigt van een lang bewoningsverleden. In de middeleeuwse periode wisselden de heren van Wijngaarden regelmatig: de heerlijkheid is onder meer in bezit geweest van de machtige heren van Brederode, een adellijke familie die in de veertiende en vijftiende eeuw een prominente rol speelde in de Hollandse politiek.

Het landschap van Wijngaarden is gevormd door eeuwen van veenontginning en waterbeheer. De smalle, langgerekte kavels, de talloze sloten en de lage ligging ten opzichte van het omringende water maken dit dorp tot een klassiek voorbeeld van het typisch Hollandse polderdorp. Het kerkgebouw, de boerderijen en de open horizonnen geven Wijngaarden een tijdloze sfeer die nauwelijks veranderd lijkt ten opzichte van eeuwen geleden.

Ramp en herstel: de watersnood van 1953

In de collectieve herinnering van Wijngaarden staat de watersnood van 1953 gegrift als een van de zwartste bladzijden uit de moderne geschiedenis. In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 brak de Noordzeestorm door tientallen dijken langs de zuidwestelijke delta van Nederland. Ook Wijngaarden liep onder water. Huizen, akkers en vee gingen verloren, en de gemeenschap werd gedwongen tijdelijk elders onderdak te zoeken. Na het terugwijken van het water begon de moeizame wederopbouw, die mede geleid heeft tot de Deltawerken — een van de grootste waterstaatkundige projecten in de wereldgeschiedenis.

Begraafplaats van Wijngaarden

De huidige begraafplaats van Wijngaarden is relatief jong: de aanleg vond plaats in 1980 en de ingebruikname volgde in 1986. De begraafplaats telt een bescheiden aantal graven — momenteel circa 86 grafplaatsen — maar vervult een belangrijke functie als laatste rustplaats voor de inwoners van dit kleine dorp en de directe omgeving. De locatie past in het stille, ingetogen karakter van Wijngaarden.

• Heerlijkheid Wijngaarden: al vóór 1283 gedocumenteerd
• Historische band met de heren van Brederode
• Getroffen door de watersnood van 1953
• Huidige begraafplaats aangelegd 1980, in gebruik 1986
• Onderdeel van gemeente Molenlanden (fusie 2019)

Bestuurlijk heeft Wijngaarden in de loop der tijd diverse herindelingen meegemaakt. Van een zelfstandige gemeente — dat was het tot 1986 — ging het dorp achtereenvolgens op in Graafstroom (1986), Molenwaard (2013) en uiteindelijk de huidige gemeente Molenlanden (2019). In die grotere gemeente behoudt Wijngaarden zijn rustige, authentieke karakter als een van de kleinste maar geschiedkundig opmerkelijke dorpjes van Zuid-Holland.