Begraafplaatsen in Wijbosch

Wijbosch is een historisch kerkdorp in de gemeente Meierijstad, gelegen in de provincie Noord-Brabant. Het dorp telt 2 begraafplaatsen en behoorde tot en met 31 december 2016 tot de voormalige gemeente Schijndel, die op 1 januari 2017 opging in de nieuwe fusiegemeente Meierijstad. Wijbosch heeft ongeveer 1.440 inwoners en is een van de vijf traditionele buurtschappen van Schijndel — naast Elschot, Borne, Lutteleind en Broekstraat.

De oorsprong van Wijbosch gaat terug tot een middeleeuws bewoningscentrum op de overgang van hoge, droge zandgrond naar lage, moerassige gebieden. Rondom Wijbosch zijn vuurstenen artefacten gevonden die wijzen op menselijke aanwezigheid vóór 5000 voor Christus. Dit maakt het gebied tot een van de oudst bewoonde plekken in de Meierij van 's-Hertogenbosch. In 1428 bestond er al een kapel van Sint-Antonius de Abt in het dorp, die tot omstreeks 1850 actief was als religieus centrum voor de buurtbewoners.

De parochie van Wijbosch werd officieel opgericht in 1884, afgesplitst van de Sint-Servatiusparochie in Schijndel. Kort daarna werd een driebeukige, neogotische kruiskerk gebouwd die het landschappelijke silhouet van Wijbosch sindsdien domineert. De Rooms Katholieke begraafplaats van Wijbosch aan de Eerdsebaan — ook bekend als Begraafplaats 't Wijbosch — herbergt 178 graven met 321 geregistreerde overledenen en vormt de centrale begraafplek voor de parochianen van dit kerkdorp.

Bijzonder historisch gewicht heeft de Joodse begraafplaats van Wijbosch, die vermeld staat op de Canon van Nederland. Deze begraafplaats lag oorspronkelijk ver van het dorp, aan de rand van de Schijndelse heide. Door de bouw van de wijk Hulzebraak komt zij nu binnen de bebouwde kom te liggen. De begraafplaats herbergt meer dan honderd graven en getuigt van de Joodse gemeenschap die ooit in Schijndel en omstreken woonde — een gemeenschap die tijdens de Tweede Wereldoorlog grotendeels werd vermoord.

Wijbosch heeft ook bittere herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Het klooster dat in 1894 was gesticht door de Zusters van Liefde van Schijndel moest op 27 september 1944 worden ontruimd op bevel van de bezetter. Op 17 oktober 1944 werd het complex volledig verwoest door bombardementen. Vandaag de dag is Wijbosch een rustig dorp in Meierijstad met een geheugen dat teruggaat tot de vroegste tijden van de Meierij. Wie meer wil weten over de Joodse begraafplaats van Wijbosch kan terecht bij de Heemkundekring Schijndel en bij de Canon van Nederland, die dit bijzondere erfgoed speciaal heeft opgenomen als één van de historisch waardevolle locaties van Meierijstad. De gemeente Meierijstad en de provincie Noord-Brabant werken samen aan het behoud van dit cultureel erfgoed voor toekomstige generaties. Bronnen: Wikipedia (Wijbosch), online-begraafplaatsen.nl, schijndelwiki.nl, canonvannederland.nl.