Begraafplaatsen in Waalwijk

Waalwijk is een middelgrote stad in de provincie Noord-Brabant en tevens de hoofdplaats van de gemeente Waalwijk. In de stad zelf zijn 12 begraafplaatsen aanwezig, een indrukwekkend aantal dat de omvang en de religieuze diversiteit van deze Brabantse stad weerspiegelt. Waalwijk telt ruim 49.000 inwoners en is bekend als het historische centrum van de Nederlandse leerindustrie en schoenmakerij.

De stad dankt haar naam aan de ligging aan de rivier de Waal, die hier zijn loop had voordat het gebied in de loop der eeuwen door bedijking en landaanwinning een ander karakter kreeg. De eerste vermelding van Waalwijk dateert uit de twaalfde eeuw. In de Middeleeuwen ontwikkelde de stad zich als handelscentrum, waarbij de Waal een cruciale rol speelde in het transport van goederen. Waalwijk werd in 1232 stadsrechten verleend en groeide uit tot een belangrijk regionaal centrum in het westen van Noord-Brabant.

De begraafplaatsen in Waalwijk vertegenwoordigen uiteenlopende tradities. De R.K. Begraafplaats Sint Jan in het stadscentrum heeft een oppervlakte van circa 300 m² met 918 graven en staat bekend om zijn historische monumenten. Er rusten slachtoffers van een V1-aanval op 10 februari 1945 op Grotestraat — een van de tragische hoogtepunten van de bezettingstijd in Waalwijk. De Begraafplaats Bloemendaal is de grootste begraafplaats met ruim 41.400 m² en circa 1.780 graven; deze begraafplaats is ook bereikbaar via Waalwijk Nu. De protestantse begraafplaats, aangelegd rond 1870, ligt schilderachtig aan het Wandelpark op de Grotestraat met ongeveer 400 graven.

Waalwijk had ook een rijke Joodse gemeenschap. De oudste Joodse begraafplaats bevond zich bij het Boschhuysje op het terrein van het voormalige kasteel van Besoijen en was in gebruik tot 1805. Rond 1850 bestond er een tweede Joodse begraafplaats, maar de sporen daarvan zijn vrijwel volledig uitgewist. De Joodse gemeenschap in Waalwijk wordt gedocumenteerd door het Joods Cultureel Kwartier. De leerindustrie die Waalwijk groot maakte, leidde in de negentiende en twintigste eeuw tot een sterke bevolkingsgroei, wat zijn weerslag had op de aanleg en uitbreiding van de begraafplaatsen in de stad.