Begraafplaatsen in Velsen

Velsen is een gemeente in de provincie Noord-Holland en telt 9 begraafplaatsen, verspreid over de verschillende kernen die samen de gemeente vormen: IJmuiden, Driehuis, Santpoort-Noord, Santpoort-Zuid, Velsen-Noord, Velsen-Zuid en Velserbroek. De gemeente heeft ruim 70.000 inwoners en een buitengewoon rijke geschiedenis die teruggaat tot de vroege Middeleeuwen.

Velsen wordt voor het eerst vermeld rond het jaar 720 in een oorkonde waarbij Karel Martel, grootvader van Karel de Grote, "zeven hoeven gelegen in het dorp Velison" schonk aan de heilige Willibrordus. Maar de aanwezigheid van mensen in dit gebied gaat nog veel verder terug: de Romeinen bouwden omstreeks het jaar 14 na Christus een versterkte haven aan het Oer-IJ, waarmee Velsen het noordelijkste punt van het Romeinse Rijk markeerde.

De gemeente heeft zijn huidige vorm grotendeels te danken aan de aanleg van het Noordzeekanaal tussen 1865 en 1876. Deze grootschalige infrastructurele ingreep splitste het oorspronkelijke dorp Velsen letterlijk in tweeën: Velsen-Noord en Velsen-Zuid. Tegelijkertijd maakte het kanaal de regio aantrekkelijk voor zware industrie. In 1918 vestigde de Koninklijke Nederlandsche Hoogovens en Staalfabrieken zich aan het kanaal in Velsen-Noord. De fabrieken, tegenwoordig bekend als Tata Steel, bepaalden jarenlang het economische en sociale leven van de gemeente en zijn nog steeds beeldbepalend in het landschap.

Naast zijn industriële kant heeft Velsen een uitgesproken groen en cultuurhistorisch gezicht. In de zeventiende en achttiende eeuw was de streek bijzonder populair bij rijke Amsterdammers die er buitenplaatsen lieten bouwen. Landgoederen als Beeckestijn en Velserbeek getuigen nog altijd van deze bloeiperiode. De Engelmunduskerk in Velsen-Zuid, gesticht door Willibrord, is een van de oudste kerkstichtingen van Nederland en vormt het kloppend historisch hart van de gemeente.

De begraafplaatsen van Velsen weerspiegelen deze gelaagde geschiedenis. Van de eeuwenoude kerkhoven rondom de Engelmunduskerk tot de monumentale parkaanleg van Westerveld in Driehuis — met het eerste crematorium van Nederland en een Eerebegraafplaats voor 324 gevallen verzetsstrijders uit de Tweede Wereldoorlog — en van de sierlijke landschapsbegraafplaats De Biezen in Santpoort-Noord tot de Westerbegraafplaats in Velsen-Noord: elke begraafplaats vertelt een eigen verhaal over leven, geloof, industrie en gemeenschap in dit bijzondere stukje Noord-Holland. Wie de begraafplaatsen van Velsen bezoekt, reist door meer dan duizend jaar geschiedenis.

De gemeente Velsen maakt deel uit van de Metropoolregio Amsterdam en is uitstekend bereikbaar via de A9, de Wijkertunnel onder het Noordzeekanaal en het openbaar vervoer richting Haarlem en Amsterdam. De ligging direct aan de Noordzeekust, met het strand van IJmuiden op korte afstand, maakt Velsen aantrekkelijk voor recreanten en bewoners die natuur en stedelijk gemak willen combineren. Met negen begraafplaatsen over een relatief compact grondgebied weerspiegelt de gemeente de rijke en gevarieerde gemeenschap die Velsen door de eeuwen heen is geworden.