Begraafplaatsen in Vasse

Vasse is een dorp in de gemeente Tubbergen, gelegen in het noorden van Twente in de provincie Overijssel. Met circa 1.000 inwoners en een oppervlakte van ruim acht vierkante kilometer is Vasse een compact maar vitaal dorp, omringd door een van de mooiste essenlandschappen van Twente: een weids coulisselandschap van houtwallen, bos, heide en beekdalen dat al millennia door mensen wordt bewoond. De coördinaten van het dorp — 52°26' N en 6°50' O — plaatsen het in het heuvelachtig gevormde binnenland van Noord-Twente, niet ver van de grens met Duitsland. Dat reliëf is bepalend voor het karakter van Vasse: het dorp liggen in een omgeving die wandelaars, fietsers en natuurliefhebbers steeds opnieuw weet te betoveren.

De bewoningsgeschiedenis van Vasse gaat terug tot duizenden jaren vóór het begin van onze tijdrekening. Het zogenaamde Vasser Grafveld bestaat uit een cluster van circa twintig grafheuvels waarvan de ouderdom wordt geschat op 4.000 tot 2.500 jaar vóór Christus — resten van bronstijdgemeenschappen die in dit deel van Twente leefden en hun doden begroeven op een hoog gelegen plek in het landschap. Tijdens twintigste-eeuwse opgravingen in en rondom Vasse werden bovendien bijzondere archeologische vondsten gedaan, waaronder de zogenaamde 'man van Mander' — een veenlijkvondst die nu is te zien in het Museum Twentse Welle in Enschede. Die vondsten plaatsen Vasse in de rij van de oudst bewoonde plekken van Overijssel en geven het dorp een archeologische diepte die zijn bescheiden afmeting ver overstijgt.

De kernen van het hedendaagse Vasse worden gedomineerd door de rooms-katholieke signatuur die ook de rest van de gemeente Tubbergen kenmerkt. De R.K. Sint Josephkerk, ontworpen door architect J.G.J. van Roosmalen, is het religieuze hart van het dorp en staat centraal in het gemeenschapsleven van de overwegend katholieke bevolking. Vasse draagt ook twee kleurrijke bijnamen die het dorp onderscheiden van de buurdorpen: 'Motheupe' en 'Spekscheeters' — namen die vermoedelijk hun oorsprong vinden in oude plaatselijke gewoonten of dialectische aanduidingen voor de bewoners.

De watermolen 'De Mast', gelegen aan de weg van Vasse naar Ootmarsum, is een van de beeldbepalende bezienswaardigheden van het dorp. Molens zijn in dit deel van Twente geen uitzondering: ook in de naburige dorpen Mander en Hezingen zijn historische molens te vinden die getuigen van de ambachtelijke en agrarische traditie van de regio. Drie natuurgebieden omringen Vasse en maken het dorp tot een ideaal startpunt voor recreatie: het dal van de Mosbeek, het Streu en het Springendal behoren tot de meest waardevolle natuur van Twente. Een mountainbikeroute van maar liefst 49,9 kilometer doorkruist deze landschappen en trekt sporters uit de hele regio.

Vasse heeft ook een minder glorieuze bladzijde in haar recente geschiedenis: circa anderhalve kilometer ten zuiden van het dorp bevinden zich de zogenaamde 'teerputten', een terrein van 24.000 vierkante meter waar tot in de jaren zeventig van de twintigste eeuw chemisch afval werd gestort in een voormalige zandafgraving. Die milieuzaak — bekend als 'De Teerkuil' — trok destijds nationale aandacht en is een deel geworden van het lokale geheugen. Het carnaval, de muziekgroep, de sportverenigingen en de scouting houden vandaag de dag het gemeenschapsleven levendig; de jaarlijkse 'Herfst-tintentocht' brengt bezoekers samen voor een sfeervolle tocht door de herfstnatuur rondom het dorp. De begraafplaats van Vasse is een rustplaats in een landschap vol geschiedenis, omringd door het zachte reliëf en de groene rijkdom van Tubbergen en Overijssel.