Begraafplaatsen in Uitwijk

Uitwijk is een klein dorp in de gemeente Altena, in de provincie Noord-Brabant. Het dorp telt 2 begraafplaatsen en heeft zijn wortels in de vroege middeleeuwen. De eerste schriftelijke vermelding dateert uit 1108, toen het dorp werd aangeduid als Hubertus de Utwic. De naam betekent zoveel als "buitenwaarts gelegen buurtschap" en verwijst naar de ligging op een zandrug aan de rand van het rivierengebied.

Uitwijk is een esdorp dat zich in de middeleeuwen ontwikkelde op een zanderige opduiking — een donk — in het verder vlakke rivierenlandschap. Op meerdere plekken in de omgeving van Almkerk en Uitwijk zijn dergelijke pleistocene zandduinen zichtbaar, als stille getuigen van de ijstijden. Het dorp is opmerkelijk goed bewaard gebleven: talrijke fraaie boerderijen en woonhuizen domineren nog altijd het straatbeeld, en de landelijke omgeving geeft bezoekers het gevoel in het verleden terug te stappen.

De toren van de Nederlandse Hervormde Kerk in Uitwijk dateert uit omstreeks 1300 en is daarmee een van de oudste gebouwen in de regio. De kerkgemeenschap beheert twee begraafplaatsen: de begraafplaats in Uitwijk naast de kerk, en de begraafplaats aan de Almweg in het nabijgelegen Waardhuizen. De begraafplaats bij de NH Kerk heeft een oppervlakte van circa 100 m² met 67 graven en 96 geregistreerde personen. De begraafplaats is toegankelijk op zondag en feestdagen van 10:00 tot 17:00 uur, en op overige dagen van 08:30 tot 17:00 uur.

In recente jaren heeft de gemeente Altena urnenmuren geplaatst op de gemeentelijke begraafplaatsen, zodat ook nabestaanden die kiezen voor crematie hun dierbare een vaste rustplaats kunnen geven. De begraafplaats in Uitwijk beschikt over voldoende capaciteit om aan de begrafenisbehoeften tot in elk geval 2060 te kunnen voldoen, mits graven tijdig worden geruimd en opnieuw uitgegeven.

Uitwijk was tot het midden van de negentiende eeuw bestuurlijk verbonden met Almkerk, in de gemeente die officieel Almkerk en Uitwijk heette. In 1840 telde het dorp 180 inwoners. Na diverse gemeentelijke herindelingen behoort Uitwijk nu tot de gemeente Altena, die in 2019 werd gevormd door de fusie van Aalburg, Werkendam en Woudrichem. Het dorp ligt vlak bij de grens met Zuid-Holland en grenst aan plaatsen als Waardhuizen en Almkerk, waarmee het historisch altijd nauw verbonden is geweest.

Het Land van Altena is een regio met een rijke begraaftraditie, mede dankzij de wisselwerking tussen protestantse en rooms-katholieke gemeenschappen die hier eeuwenlang naast elkaar leefden. Uitwijk heeft altijd tot de protestantse kern van deze regio behoord. De begraafplaats bij de NH Kerk is daarmee niet alleen een functionele voorziening, maar ook een tastbaar symbool van de geloofsgemeenschap die generaties lang het sociale en spirituele leven van het dorp heeft bepaald. Bezoekers die de begraafplaats bezoeken, stappen letterlijk in de voetsporen van eeuwen dorpsleven.

Bronnen: online-begraafplaatsen.nl, Wikipedia (en), uw-kerk.nl, gemeentealtena.nl