Begraafplaatsen in Turnhout

Turnhout is een stad en gemeente in de provincie Antwerpen, gelegen in het hart van de Belgische Kempen, en is met circa 45.000 inwoners het onbetwiste centrum van de Noorderkempen. De stad is wereldwijd bekend als de hoofdstad van de speelkaart: nergens ter wereld worden meer speelkaarten geproduceerd dan in Turnhout, en die bijzondere reputatie dankt de stad aan een industriële traditie die al twee eeuwen teruggaat.

Historische achtergrond van Turnhout

De geschiedenis van Turnhout gaat terug tot de vroege Middeleeuwen. In de twaalfde en dertiende eeuw groeide het plaatsje uit tot een marktstadje in het graafschap Brabant. De hertogen van Brabant lieten er in de dertiende eeuw het Kasteel van Turnhout bouwen, dat later dienst deed als jachtslot van de Habsburgse vorsten. Maria van Hongarije, landvoogdes der Nederlanden, koesterde een bijzondere band met Turnhout en maakte de stad tot een van haar favoriete verblijfplaatsen. Het kasteel, dat tot op heden bewaard is gebleven, geeft Turnhout een historische uitstraling die geheel past bij de rijke stedelijke identiteit.

In 1789 speelde Turnhout een rol in de Brabantse Omwenteling: bij de Slag bij Turnhout versloegen de Brabantse opstandelingen er de Oostenrijkse troepen. Dit moment van militaire glorie is nog steeds diep verankerd in het stedelijk bewustzijn.

Speelkaartenstad Turnhout

In 1826 drukte drukker Pieter Jozef Brepols de eerste speelkaarten in Turnhout, en daarmee was het lot van de stad bezegeld. In de loop van de negentiende en twintigste eeuw groeide de speelkaartenindustrie uit tot een mondiale nicheleider. Vanuit Turnhout werden miljoenen kaartspelen geëxporteerd naar alle uithoeken van de wereld. In 1970 fusioneerden de voornaamste producenten tot Cartamundi, dat uitgroeide tot de grootste producent en verkoper van speelkaarten en bordspellen ter wereld. Cartamundi is nog steeds gevestigd in Turnhout en heeft er zijn hoofdkantoor en productiehal.

Dit unieke erfgoed is bewaard in het Nationaal Museum van de Speelkaart, geopend in 1965 en ondergebracht in een historisch fabrieksgebouw uit 1926. Het museum trekt jaarlijks duizenden bezoekers en vertelt het volledige verhaal van de speelkaart: van de eerste handgemaakte exemplaren in middeleeuwse Europa tot de geautomatiseerde massaproductie van vandaag.

Begraafplaatsen in Turnhout

Turnhout beschikt over twee gemeentelijke begraafplaatsen: de begraafplaats Nazareth aan de Steenweg op Merksplas en de begraafplaats Kwakkelstraat. De noodzaak voor begraafplaatsen buiten de bebouwde kom ontstond na een edict van Jozef II op 26 juni 1784, dat begravingen in en rond kerken om gezondheidsredenen verbood. Op 11 november 1815 werd besloten een nieuwe begraafplaats aan te leggen. De historische begraafplaats herbergt ook Belgische oorlogsgraven uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog, een stille getuige van de tol die de stad heeft betaald voor de vrijheid.

De begraafplaatsen van Turnhout zijn toegankelijk voor eenieder en bieden een stille, groene omgeving voor rouw en herdenking. Naast de traditionele graven zijn er ook mogelijkheden voor urnengraven, columbaria en herdenkingsplaatsen, conform de moderne Vlaamse begraafregelgeving.

Turnhout vandaag

Naast zijn industriële erfgoed is Turnhout ook een levendige centrumstad met een uitgebreid winkelaanbod, culturele instellingen en een gezellige binnenstad. De stad vervult een centrumfunctie voor twintig omliggende gemeenten in de Noorderkempen en beschikt over een uitgebreid netwerk van scholen, ziekenhuizen en culturele centra. De nabijheid van de grens met Nederland — Baarle-Nassau ligt vlakbij — geeft Turnhout ook een grensoverschrijdend karakter.