Begraafplaatsen in Stompetoren

Stompetoren is een dorp in de gemeente Alkmaar, in de provincie Noord-Holland, en dankt zijn naam aan een merkwaardig bouwhistorisch gegeven: de dorpskerk heeft een onafgebouwde toren. Gebouwd tussen 1662 en 1663, werd de toren nooit voorzien van een spits — vandaar de naam 'stompe toren'. Het dorp ligt in het hart van de Schermer-droogmakerij, precies op de kruising van de Noordervaart met de Oterlekerweg, en ontstond vrijwel direct na de drooglegging van het Schermeer in 1635.

Ontstaan in de Gouden Eeuw

Het Schermeer was tot 1633 een uitgestrekt meer van bijna 4.726 hectare. Tussen 1633 en 1635 werd het drooggelegd met behulp van 52 molens die het water in vier slagen via de ringvaart afvoerden. Dit was de laatste grote droogmakerij van de Gouden Eeuw, waarbij alle kennis en ervaring van eerdere inpolderingen werd toegepast. Na de drooglegging vestigden zich bewoners langs de nieuwe vaarten en wegen in de polder. Stompetoren — in die tijd nog 'De Buurt' genoemd — en het nabijgelegen Zuidschermer kwamen omstreeks 1650 tot stand als de eerste nederzettingen in de nieuwe polder.

Stompetoren is door zijn centrale ligging langs de Noordervaart altijd het meest levendige dorp van de Schermer geweest. De kerk met haar karakteristieke stompe toren vormt tot op de dag van vandaag het herkenbare middelpunt van het dorp en is zichtbaar over het vlakke polderlandschap.

Oorlogsmonument en verzet

Stompetoren heeft ook een bijzondere plek in de Tweede Wereldoorlog. Bij de Noordervaart staat een monument ter nagedachtenis aan verzetsstrijders die vielen tijdens de Slag bij Rustenburg, in de nacht van 10 op 11 oktober 1944. Dit monument herdenkt het verzet van lokale bewoners en gevallen tijdgenoten tijdens de bezetting — een indrukwekkende herinnering aan de moed van de dorpsgemeenschap in donkere tijden.

Rustplaats van een minister-president

De begraafplaats van Stompetoren heeft een bijzondere historische betekenis: op het kerkhof bij de kerk bevindt zich het urnengraf van Willem Schermerhorn (1894–1977), de eerste minister-president van Nederland na de Tweede Wereldoorlog. Schermerhorn leidde van juni 1945 tot juli 1946 het zogenaamde kabinet-Schermerhorn-Drees, samen met de latere premier Willem Drees. Zijn as werd op 25 maart 1977 bijgezet in Stompetoren, de streek waarmee zijn familienaam onlosmakelijk verbonden is.

Stompetoren beschikt over 1 begraafplaats: het NH-kerkhof Stompetoren, gelegen aan de Noordervaart 122, 1841 JC Stompetoren. De begraafplaats beslaat circa 3.500 m² en telt 240 graven, met 479 geregistreerde personen — verreweg de grootste begraafplaats van de Schermer-dorpen.

• Adres: Noordervaart 122, 1841 JC Stompetoren
• Omvang: circa 3.500 m², 240 graven, 479 personen geregistreerd
• Bijzonderheden: urnenmuur, urnengraf minister-president Willem Schermerhorn, algemene en particuliere graven

De begraafplaats ligt direct naast de kerk met de befaamde stompe toren en biedt een prachtig uitzicht over het open polderlandschap van de Schermer. Het is een plek waar de geschiedenis van de polder, de kerkgemeenschap en de nationale politiek op bijzondere wijze samenkomen.

Voor uitvaartinformatie in de regio: bekijk alle begraafplaatsen in de gemeente Alkmaar of verken het aanbod in de provincie Noord-Holland.

Bronnen: Wikipedia (Stompetoren), online-begraafplaatsen.nl, 4en5mei.nl, findagrave.com (Willem Schermerhorn), historiek.net.