Begraafplaatsen in Steenwijk

Steenwijk is de hoofdplaats van de gemeente Steenwijkerland en een van de fraaiste vestingsteden van Overijssel. De stad telt ruim 22.000 inwoners en is gelegen in de Kop van Overijssel, op de grens van het vochtige veenlandschap van Weerribben-Wieden en de hogere zandgronden van de Woldberg. Die ligging — op een strategisch punt tussen veen, water en zand — maakte Steenwijk door de eeuwen heen tot een stad van militair en commercieel belang, en heeft haar een rijke vestingbouwkundige erfenis nagelaten die tot op de dag van vandaag zichtbaar is in het stadssilhouet.

De oudste vermelding van Steenwijk stamt uit 1141, toen de Utrechtse bisschop Hartbert de plaatselijke kerk schonk aan de benedictijnenabdij van Ruinen. In de elfde eeuw werd de nederzetting al omwald, en in de dertiende eeuw verwierf Steenwijk stadsrechten. Dat was het begin van een indrukwekkende ontwikkeling: in de vijftiende eeuw kreeg de stad haar kenmerkende vorm met grachten en wallen, en rond 1600 was de vesting Steenwijk op haar hoogtepunt. Acht bolwerken verdedigden de stad, elk ontworpen volgens de nieuwste inzichten van de vestingbouwkunde.

De beroemdste episode uit de Steenwijker geschiedenis speelt zich af tijdens de Tachtigjarige Oorlog. In 1580 vielen de Spanjaarden de stad aan. Na een lang en uitputtend beleg capituleerde Steenwijk in 1581. De Spaanse bezetting duurde echter niet lang: in 1592 bevredigde prins Maurits de stad in een succesvolle belegering die de gehele lage landen van zijn strategische betekenis doordring. Het 'Ontzet van Steenwijk' op 5 juli 1592 wordt tot op de dag van vandaag herdacht als een van de sleutelmomenten in de Nederlandse Opstand, en Steenwijk draagt de titel 'Heldhaftig' met trots. Elk jaar in juli wordt dit historische ontzet gevierd met een groot spektakelfeest dat duizenden bezoekers trekt.

Het stadshart van Steenwijk ademt de sfeer van die glorietijd. De vestingwerken — grachten, wallen en bastions — zijn grotendeels bewaard gebleven en vormen een unieke groene gordel rondom de binnenstad. De Steenwijker toren, op 86 meter hoogte het oudste bouwwerk van de stad, domineert het stadsgezicht en biedt een weids panorama over de omgeving. Villa Rams Woerthe uit de negentiende eeuw geldt als een van de mooiste villa's van Nederland en trekt architectuurliefhebbers van heinde en verre. Het Stadsmuseum bewaart en presenteert de rijkdom van de Steenwijker cultuurgeschiedenis, van aardewerk van Eskaf tot de befaamde Wildebras-poppen, van Monsieur-meubelen tot de tabaksnijverheid die de stad in de twintigste eeuw kleur gaf.

Steenwijk is ook de toegangspoort tot Nationaal Park Weerribben-Wieden, het grootste laagveenmoeras van Noordwest-Europa. Kano's, fluisterbootjes en fietstochten door het waterrijke landschap beginnen hier, terwijl wandelaars de Vestingroute door de historische binnenstad volgen. De gemeente Steenwijkerland — met Giethoorn, Vollenhove, Blokzijl en tal van andere pittoreske plaatsen — trekt jaarlijks honderdduizenden bezoekers die de natuur en het erfgoed van dit bijzondere stukje Overijssel komen bewonderen. De begraafplaatsen van Steenwijk zijn een stille maar welsprekende spiegel van al die eeuwen aan vestinggeschiedenis, handelsgeest en gemeenschapsleven — van de middeleeuwse stadsrichters tot de moderne Steenwijkers die de stad groot hebben gehouden.