Begraafplaatsen in Stampersgat

Stampersgat is een dijkdorp in de gemeente Halderberge, in de provincie Noord-Brabant. Het dorp, waarvan de naam verwijst naar "de monding van de kreek van de familie Stamper", werd voor het eerst vermeld in 1639 als Stoutersgat. Stampersgat ontstond als lintdorp langs de Dintel in de vijftiende eeuw en is nauw verbonden met de agrarische en waterrijke cultuur van het westelijke deel van de Brabantse delta. Het dorp is omgeven door polderland en het Dintelmeer, een recreatiegebied dat populair is bij watersporters en wandelaars.

In Stampersgat bevindt zich één begraafplaats: het Rooms-Katholiek Kerkhof aan de Havenstraat. Dit kerkhof beslaat circa 2.900 m² en telt 341 graven, al werden in 2017 85 monumenten verwijderd in het kader van ruimingsonderhoud. In totaal zijn 435 personen geregistreerd. Het kerkhof heeft de status van gemeentelijk monument, wat de historische en culturele waarde ervan bevestigt. De graven op het kerkhof weerspiegelen de familiegeschiedenissen van generaties Stampersgataars die leefden van landbouw, veeteelt en de scheepvaart op de Dintel.

Een bijzonder element op het kerkhof is het R.K. oorlogsmonument, dat de nagedachtenis bewaart aan drie oorlogsslachtoffers uit Stampersgat. Dit monument verwijst naar de dramatische gebeurtenissen van 1944, toen het dorp vrijwel volledig werd verwoest tijdens de gevechten rondom de bevrijding van West-Brabant. Veel bewoners vluchtten de polders in, omdat hun hoge dijkhuizen gemakkelijke doelwitten waren bij het vijandelijk en geallieerd geschutvuur. De bevrijding van Oud Gastel en omgeving vond plaats op 30 oktober 1944, maar de nasleep van de verwoesting liet het dorp jarenlang in een opbouwfase.

Ook de Witte Brug speelt een bijzondere rol in de oorlogsgeschiedenis van Stampersgat. In 1940 werd een brug vernield; een noodbrug gebouwd door vijftig Mongoolse krijgsgevangenen onder Duits bevel overleefde de strijd van 1944 evenmin — de Duitsers lieten de brug zelf opblazen bij hun terugtocht, waarna opnieuw een pontonveer de oversteek over de Dintel mogelijk maakte. Deze dramatische episoden zijn gedocumenteerd in de lokale herinneringsliteratuur en in de collecties van het Brabants Erfgoed.

Stampersgat viel vanouds onder de gemeente Oud- en Nieuw-Gastel, die op 1 januari 1997 opging in de huidige gemeente Halderberge. De fusiegemeente omvat naast Stampersgat ook Oud Gastel, Oudenbosch, Bosschenhoofd en Hoeven. Voor onderzoek naar begraven personen in Stampersgat is het Kerkhof Stampersgat via online-begraafplaatsen.nl en de Brabantse Genealogie doorzoekbaar. Op begraafplaatsindebuurt.nl vindt u een volledig overzicht van begraafplaatsen in Stampersgat en de bredere gemeente Halderberge in Noord-Brabant.

Bronnen: online-begraafplaatsen.nl, 4en5mei.nl, bhic.nl, wikipedia.org/wiki/Stampersgat, brabantserfgoed.nl.