Begraafplaatsen in Sommelsdijk

Sommelsdijk is een dorp op het eiland Goeree-Overflakkee, behorend tot de gemeente Goeree-Overflakkee in de provincie Zuid-Holland. Het dorp telt circa 3.500 inwoners en ligt in het centrale deel van het eiland, direct grenzend aan de hoofdplaats Middelharnis. De twee dorpen zijn zo nauw met elkaar verbonden dat ze in de volksmond vaak in een adem worden genoemd: Middelharnis-Sommelsdijk. Toch heeft Sommelsdijk een duidelijk eigen karakter en een rijke geschiedenis die onlosmakelijk is verbonden met het bestuur en de defensie van het eiland Overflakkee.

Historische betekenis: heerlijkheid en vesting

Sommelsdijk was eeuwenlang een belangrijke bestuurs- en vestingplaats op Overflakkee. In de zestiende en zeventiende eeuw werd het dorp versterkt als onderdeel van de verdediging van de Hollandse waterlinies. De heerlijkheid Sommelsdijk speelde een rol in de feodale structuur van het graafschap Holland en gaf haar naam aan een adellijk geslacht dat een zekere rol speelde in de Hollandse politiek van de zeventiende eeuw.

Joodse gemeenschap en begraafplaats

Net als het nabijgelegen Middelharnis kende Sommelsdijk een kleine maar hechte Joodse gemeenschap. Rond 1800 vestigden zich Joodse families op het eiland en tussen Middelharnis en Sommelsdijk werd in 1842 een synagoge gebouwd aan het Zandpad. De Joodse begraafplaats in Middelharnis, aangelegd in 1865, diende voor de gehele Joodse gemeenschap op dat deel van het eiland. Van de Joodse gemeenschap die voor de Tweede Wereldoorlog bestond, bleef na de bezetting weinig over — de deportaties eisten ook op Goeree-Overflakkee hun tol.

Tweede Wereldoorlog: vliegtuigramp herdacht op de begraafplaats

Op de algemene begraafplaats van Sommelsdijk staat een bijzonder oorlogsmonument: een herdenkingsplakkaat voor de acht bemanningsleden van een geallieerd vliegtuig dat op 28 mei 1944 neerstortte in de buurt van het dorp. Het vliegtuig viel neer in de polders van Overflakkee; de acht slachtoffers werden op de plaatselijke begraafplaats bijgezet en herdacht. Dit is een bewijs van de menselijkheid van de eilandbewoners in bezettingstijd, die ondanks het gevaar de gevallen geallieerde bemanningsleden een waardige laatste rustplaats gunden.

Begraafplaats Sommelsdijk

De algemene begraafplaats van Sommelsdijk is een toegankelijke en goed onderhouden begraafplaats die de gemeenschap van het dorp en de omgeving bedient. Het oorlogsmonument voor de acht geallieerde bemanningsleden geeft de begraafplaats een extra dimensie: hier is niet alleen de lokale geschiedenis vastgelegd, maar ook de internationale verbondenheid van een klein eilanddorp met de grote strijd van de Tweede Wereldoorlog. De begraafplaatsen van Goeree-Overflakkee zijn samen een venster op het eilandleven door de eeuwen heen.

• Gemeente: Goeree-Overflakkee
• Provincie: Zuid-Holland
• Karakter: bestuursdorp naast Middelharnis, historische vestingfunctie op Overflakkee
• Bijzonderheid: oorlogsmonument op begraafplaats voor 8 geallieerde bemanningsleden (28 mei 1944), synagoge 1842