Begraafplaatsen in Sint Philipsland

Sint-Philipsland is een dorp en voormalig eiland in de gemeente Tholen, gelegen in de provincie Zeeland. Wie de naam uitspreekt, spreekt al een heel stuk Zeeuws-Hollandse geschiedenis uit: Sint-Philipsland is het kleinste van de Zeeuwse eilanden, een stukje grond dat zijn bestaan dankt aan een bijzondere combinatie van natuur, menselijke ingenieurstechniek en de grillen van de zee. Het dorp dat naam geeft aan het eiland ligt in het centrum van het schiereiland, omgeven door de polders die in de negentiende en twintigste eeuw werden ingedijkt.

De geschiedenis van Sint-Philipsland begint met een slik — een plaat drooggevallen grond in de mondingsgebieden van de Zeeuwse wateren. Op initiatief van Anna van Bourgondië werden in 1487 de eerste dijken aangelegd in een schorrengebied tussen Brabant en Duiveland. Dit eerste Sint-Philipsland moest echter in 1532 worden opgegeven na zware stormen en overstromingen. Pas vanaf 1645 werden de schorren opnieuw bedijkt, en zo werd het huidige eiland herboren. De naam Sint-Philipsland verwijst naar de Philipskerk, die er gestaan zou hebben op de verdronken eerste nederzetting.

Deltawerken en het einde van de eilandstatus

Sint-Philipsland bleef eeuwenlang een eiland, bereikbaar per veerboot. De verbinding met het vasteland verliep via de pont Anna Jacobapolder–Zijpe, die generaties lang de levensader van het eiland was. Dat veranderde definitief met de komst van de Deltawerken. De Philipsdam, aangelegd als onderdeel van het Deltaplan, werd in 1987 gereed en verbond Sint-Philipsland met de Grevelingendam. Op 6 juli 1988 voer de laatste pont — een historisch moment dat het einde markeerde van eeuwen eilandleven. Sindsdien is Sint-Philipsland een schiereiland, bereikbaar over de weg.

Begraafplaats en verdronken erfgoed

Sint-Philipsland kent een bijzondere begraafplaatsgeschiedenis. Tijdens dijkverzwaring in het kader van de Deltawerken in 1978 werden op circa 110 meter van een eerdere vindplaats skeletten en kistplanken opgegraven, op de plek waar vermoedelijk de middeleeuwse Philipskerk met begraafplaats heeft gestaan. Deze vondst is een concrete verbinding met de verloren eerste nederzetting van 1487.

• Eerste bedijking in 1487 op initiatief van Anna van Bourgondië
• Verlaten in 1532, herbedijkt vanaf 1645
• Kleinste eiland van Zeeland
• Laatste veerboot naar Zijpe op 6 juli 1988
• Philipsdam (1987) maakt Sint-Philipsland een schiereiland
• Middeleeuwse skeletten gevonden bij Deltawerken (1978)

Sint-Philipsland is een plek waar het verleden letterlijk in de bodem zit: de middeleeuwse kerk, de verdronken nederzetting, de skeletten opgegraven door de Deltawerken — het zijn allemaal lagen van een lange en bewogen geschiedenis. De begraafplaats van Sint-Philipsland is een plek van stilte en herinnering, te midden van het wijde polderland dat dit voormalige eiland kenmerkt, in de gemeente Tholen en de provincie Zeeland.