Begraafplaatsen in Sint Maartensdijk

Sint-Maartensdijk is de hoofdplaats van de gemeente Tholen in de provincie Zeeland. Het dorp, gelegen in het hart van het eiland Tholen, heeft een rijke geschiedenis als voormalige heerlijkheid en smalstad die zijn sporen heeft nagelaten in de historische bebouwing, de monumentale Maartenskerk en de herinneringen aan de machtige Van Borsseles die hier eeuwenlang de dienst uitmaakten.

Historische wortels: de Van Borsseles

Sint-Maartensdijk wordt voor het eerst vermeld in een charter uit 1357, als het gehucht Haestinge in Sinte Martensdike, maar de nederzetting gaat vermoedelijk terug tot de dertiende eeuw. De naam verwijst naar de heilige Martinus van Tours, patroon van de plaatselijke kerk. In de veertiende en vijftiende eeuw behoorde de heerlijkheid toe aan het roemruchte geslacht Van Borssele — een van de machtigste adelsfamilies van Zeeland. Floris van Borssele stichtte in 1411 het Sint-Maartenshuis, ook wel Kapoenhof genoemd, als verzorgingstehuis voor twaalf bejaarde mannen. Zijn zuster Alienora van Borssele verleende het dorp in 1485 stadsrechten, waardoor Sint-Maartensdijk de status van smalstad verwierf. Via het geslacht Van Egmond erfde uiteindelijk Anna van Buren de heerlijkheid, en zo kwam Sint-Maartensdijk in het bezit van Philips Willem van Nassau, de oudste zoon van Willem van Oranje. Sindsdien is de Nederlandse Koning formeel nog altijd heer van Sint-Maartensdijk — een unieke historische continuïteit die nergens anders in Nederland te vinden is.

Kasteel en kerk

Het kasteel van Sint-Maartensdijk, al in gebruik vanaf circa 1200 in de bedijkte Oudelandpolder, was eeuwenlang het machtscentrum van de heerlijkheid. De Maartenskerk herbergt nog steeds het grafmonument van Floris van Borssele en zijn vrouw Oede, die hier werden begraven — een direct bewijs van de innige band tussen de adellijke familie en het dorp. Het grafmonument is beschadigd maar bezoekbaar en vormt een tastbaar relict van de middeleeuwse machtsverhoudingen in Zeeland.

Begraafplaatsen in Sint-Maartensdijk

De begraafplaatsen van Sint-Maartensdijk weerspiegelen de gelaagde geschiedenis van het dorp. Van de oudste begraaflocaties rondom de Maartenskerk — waar de graven van de Van Borsseles getuigen van eeuwen adellijke macht — tot de gemeentelijke begraafplaatsen die de inwoners van het huidige Sint-Maartensdijk bedienen. De historische begraafregisters van Sint-Maartensdijk gaan terug tot ver in de zeventiende eeuw en zijn bewaard gebleven in het Zeeuws Archief en het Archief Tholen, een rijke bron voor genealogisch onderzoek naar de families die dit dorp groot maakten.

Smalstad met eigen identiteit

Als hoofdplaats van de gemeente Tholen heeft Sint-Maartensdijk een centrumfunctie voor het hele eiland. Het historische centrum met zijn karakteristieke Zeeuwse architectuur, de imposante kerk en de herinneringen aan de Van Borsseles geven het dorp een waardigheid die verder gaat dan zijn bescheiden omvang. Sint-Maartensdijk is een plek waar middeleeuwse geschiedenis en hedendaags dorpsleven zij aan zij bestaan — in het hart van Zeeland.

• Gemeente: Tholen
• Provincie: Zeeland
• Karakter: historische smalstad, hoofdplaats van Tholen
• Bijzonderheid: Heerlijkheid van de Van Borsseles, grafmonument in Maartenskerk, Koning nog altijd formeel heer