Begraafplaatsen in Sint-Laureins

Sint-Laureins is een gemeente in het noordwesten van de provincie Oost-Vlaanderen, gelegen in het Meetjesland, vlak bij de grens met Nederland. De gemeente telt circa 7.500 inwoners en bestaat uit vijf deelgemeenten: Sint-Laureins zelf, Sint-Jan-in-Eremo, Sint-Margriete, Waterland-Oudeman en Watervliet. Het is een uitgestrekte, overwegend agrarische gemeente in een polderlandschap dat zijn bijzondere karakter ontleent aan eeuwenlange wisselwerking met het water: kreken, watergangen en polders bepalen er de blik en de horizon.

De ontstaansgeschiedenis van Sint-Laureins is nauw verbonden met de turfontginning. Vermoedelijk ontstond de nederzetting in de twaalfde of dertiende eeuw, toen turfstekers het veen begonnen te ontginnen. Veertiende- en vijftiende-eeuwse bronnen vermelden plaatsnamen als 'Sinte Lauwereins ter Woestinen' (1323), 'Sente Laureins ten Moere' (1326) en 'Sente Laureyns ten Blocke' (1436) — namen die de moerassige en uitgestrekte natuur van het toenmalige gebied oproepen. Tussen 1260 en 1280 werd de bodem van Sint-Laureins systematisch verkaveld en ontgonnen. De lange, haaks op elkaar staande wegen en de waterringen die de turf naar Aardenburg moesten transporteren — zoals de Moerwatergang, het Vakeleed en het Ser Jansleed — dateren uit die ontginningsperiode en zijn deels nog altijd in het landschap te herkennen.

Het hart van Sint-Laureins wordt bepaald door de indrukwekkende Laurentiuskerk, een beschermd monument van laat-gotische bouwkunst. Bijzonder aan dit kerkgebouw is de kooromgang — een zeldzaamheid in een landelijke kerk. Het interieur is rijk gedecoreerd met barokke zijaltaren uit de zeventiende eeuw, een schilderij van de Vlaamse meester Caspar de Crayer, een zestiende-eeuwse kelk en een mooie collectie zilver- en koperwerk. De kerk is een cultureel en religieus ankerpunt in de gemeente en getuigt van de welvaart die de turfhandel en de landbouw hier eens brachten. Naast de kerk staat het godshuis uit 1843-1849 — een groot hulpverleningsgebouw dat werd gebouwd op initiatief van pastoor Andries en gefinancierd door de godsvruchtige Antonia Van Damme uit Middelburg.

De natuur van Sint-Laureins is bijzonder en uniek. De Sentse Kreken — ook wel de kreken van Sint-Laureins genoemd — zijn een verborgen parel in het Meetjesland. Deze voormalige zeearmen, achtergelaten door de zee na overstromingen en latere indijkingen, vormen een waterrijke, moerassige wereld van glinsterende plassen, wuivend riet en pittoreske dijkjes. De Boerekreek, met haar 38 hectare de grootste kreek van Oost-Vlaanderen, is het middelpunt van het Provinciaal Domein De Boerekreek — een recreatiedomein en gedeeltelijk natuurreservaat dat wordt beheerd door Natuurpunt. Het krekengebied is een paradijs voor vogelaars, wandelaars en fietsers die de stilte en de biodiversiteit van dit unieke polderlandschap opzoeken.

De begraafplaatsen van Sint-Laureins zijn rustplaatsen voor de generaties turfstekers, polderboeren en kreekbewoners die dit stuk Meetjesland hebben gevormd — omringd door water, riet en de wijde horizon van het polderland in het noorden van Oost-Vlaanderen.