Begraafplaatsen in s-Heer Hendrikskinderen

's-Heer Hendrikskinderen is een klein maar historisch boeiend dorp in de gemeente Goes, gelegen in de provincie Zeeland, op een kreekrug aan de rand van de stad Goes. Het dorp telt een paar honderd inwoners maar draagt een naam die een bijzonder en weinig voorkomend verhaal vertelt over zijn stichter en diens nageslacht — een verhaal dat teruggaat tot de vroege Middeleeuwen, toen de eerste polders op Zuid-Beveland werden aangelegd en kleine parochiegemeenschappen het kader vormden voor het dagelijks leven.

De naam 's-Heer Hendrikskinderen is uniek in Nederland. Het dorp is vernoemd naar Hendrik van Schenge, een invloedrijke heer die omstreeks 1200 de parochie hier stichtte. Hendrik stierf echter vroegtijdig, voordat zijn werk voltooid was. Het was zijn nageslacht — zijn kinderen — die zijn werk afmaakten en de parochiegemeenschap consolideerden. Die bijzondere omstandigheid werd vereeuwigd in de naam van het dorp: 's-Heer Hendrikskinderen, wat letterlijk betekent 'de kinderen van heer Hendrik'. Het is een zeldzame naamgeving die de herinnering aan een vroegmiddeleeuws familieverband levend houdt in het dagelijks gebruik van een plaatsnaam.

De eerste vermelding van de kerk van 's-Heer Hendrikskinderen dateert uit 1267, als 's Heer Hendrikskinderenkerke. De parochie zelf werd waarschijnlijk rond 1200 gesticht, gelijktijdig met de aanleg van de eerste dijken in het gebied. Rond 1150 werd de 's Heer Hendrikskinderendijk aangelegd — één van de oudste wegen in het huidige grondgebied van de gemeente Goes die direct naar het dorp leidt. Die dijk is meer dan acht eeuwen oud en vormt een tastbare verbinding tussen het middeleeuwse polderland en het hedendaagse Zeeland.

Het dorp lag vanouds op een kreekrug, een licht verhoogde strook land die was achtergelaten door een voormalige kreek. Die kreekruggen waren ideale vestigingsplaatsen in het Zeeuwse deltaland: hoger dan de omringende polders, minder gevoelig voor overstromingen en van nature goed gedraineerd. Goes ontwikkelde zich op dezelfde kreekrug — een geografisch gegeven dat de historische verwantschap tussen 's-Heer Hendrikskinderen en de naburige stad onderstreept.

Tot het begin van de negentiende eeuw stond er een kasteel in het dorp, het Heer Hendriksburg of het Huis te Werf, dat vermoedelijk werd gesticht door een lid van de Van Schenge-familie, de stichters van de parochie. In de achttiende eeuw was het gebouw al zo vervallen dat het als herberg in gebruik was genomen. In 1803 werd het afgebroken — een verlies voor het lokale erfgoed, maar een herinnering die bewaard is gebleven in archieven en beschrijvingen van het Erfgoed van Goes. Bestuurlijk maakte 's-Heer Hendrikskinderen vanaf 1816 deel uit van een gemeente samen met Wissekerke, maar in 1857 werd het dorp samengevoegd met de gemeente 's-Heer Arendskerke. In 1970 volgde de definitieve opname in de gemeente Goes.

De Nicolaaskerk — gewijd aan Nicolaas van Myra — is het belangrijkste gebouw van 's-Heer Hendrikskinderen. De huidige zaalkerk stamt uit 1805 en verving een ouder kerkgebouw, maar de toren is ouder en dateert uit de eerste helft van de vijftiende eeuw. De begraafplaats bij de kerk is de rustplaats van generaties dorpelingen die de lange geschiedenis van dit kleine Zeeuwse dorp hebben gedragen — van de middeleeuwse nakomelingen van heer Hendrik tot de moderne bewoners die nog steeds in de schaduw van de oude kerktoren wonen, in de gemeente Goes, in de provincie Zeeland.