Begraafplaatsen in Rumst

Rumst is een gemeente in de provincie Antwerpen, gelegen in de Rupelstreek, op het kruispunt van de rivieren Rupel en Schelde. De gemeente telt circa 15.000 inwoners en bestaat sinds de fusies van 1976 uit drie deelgemeenten: Rumst, Reet en Terhagen. Rumst is onlosmakelijk verbonden met de baksteennijverheid, de industriële ruggengraat van de Rupelstreek, en bezit een rijke geschiedenis die teruggaat tot de Romeinse tijd.

Baksteennijverheid in de Rupelstreek

De Rupelstreek, en Rumst in het bijzonder, was eeuwenlang het belangrijkste centrum van de baksteennijverheid in België, en gedurende enkele decennia zelfs op wereldschaal. De oorsprong van deze industrie ligt al bij de Romeinen: in Rumst werden bakstenen en dakpannen geproduceerd op een schaal die exportatie naar de Rijnvloot mogelijk maakte. Na een lange onderbreking herstartte in de dertiende eeuw de Cisterciënzerabdij van Sint-Bernardus in het nabijgelegen Hemiksem een steenbakkerij langs de Schelde.

In de negentiende en twintigste eeuw beleefde de baksteennijverheid haar hoogtijdagen. Langs de Rupel, van Hemiksem tot Rumst, stonden op het hoogtepunt 34 steenbakkerijen die tienduizenden bakstenen per dag produceerden. De typische Rupelse baksteen, gemaakt van de kleiige rivierbodems van Rupel en Schelde, bouwde letterlijk mee aan de steden van België en ver daarbuiten. Arbeiders uit heel de streek, maar ook seizoensarbeiders van verder weg, zwoegden in de fabrieken en aan de ovens die dag en nacht brandden. Aan het begin van de jaren zeventig van de twintigste eeuw begon de industrie te krimpen: in 1991 waren van de 34 fabrieken nog slechts zes in bedrijf.

Geschiedenis en erfgoed

Naast de industriële geschiedenis bezit Rumst een rijke voorhistorie en vroegmiddeleeuwse geschiedenis. Romeinse vondsten getuigen van vroege bewoning in de vruchtbare rivierdelta van Rupel en Schelde. In de middeleeuwen was Rumst een agrarische gemeenschap die haar bestaan ontleende aan de rivieren en de vruchtbare kleigronden. De deelgemeente Terhagen is bijzonder bekend in de Rupelstreek vanwege haar steenbakkerserfgoed en de goed bewaarde historische gebouwen die herinneren aan de industriële bloeitijd.

• Rumst ligt in de Rupelstreek, het historische centrum van de Belgische baksteennijverheid
• Romana produceerden al bakstenen in Rumst voor export naar de Rijnvloot
• Op het hoogtepunt stonden er 34 steenbakkerijen langs de Rupel, van Hemiksem tot Rumst
• De gemeente bestaat uit drie deelgemeenten: Rumst, Reet en Terhagen

Begraafplaatsen in Rumst

De begraafplaatsen van Rumst zijn de stille getuigen van een gemeenschap die haar lot verbond met de baksteen en de rivier. Generaties steenbakkers, kleigravers, schippers en landarbeiders vonden hier hun laatste rustplaats. De begraafplaatsen in de deelgemeenten Rumst, Reet en Terhagen weerspiegelen elk de eigen identiteit van deze gemeenschappen in de Rupelstreek. Oorlogsmonumenten herinneren aan de slachtoffers die de gemeente leverde in de twee wereldoorlogen, periodes waarin de steenbakkerijen deels stillagen maar het gemeenschapsleven doorging.

Wie de begraafplaatsen van Rumst bezoekt, wandelt door de erfenis van een van de meest industrieel actieve gemeenten van de provincie Antwerpen, een plek waar de rivier, de klei en de baksteen het ritme van het leven bepaalden voor generaties Rupelstrekkers.