Begraafplaatsen in Rotterdam

Rotterdam is de tweede stad van Nederland en de thuisbasis van de grootste haven van Europa — een metropool van ruim 650.000 inwoners die wereldwijd bekendstaat als het kloppende hart van de Europese logistiek, het mondiale handelsnetwerk en een van de meest gedurfde architectuurscènes ter wereld. Rotterdam behoort tot de gemeente Rotterdam in de provincie Zuid-Holland en maakt deel uit van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. De stad is gebouwd op het samenstromen van rivieren, gedrenkt in zeemansverhalen en gekneed door een catastrofe die haar voor altijd een uniek gezicht gaf: het bombardement van mei 1940.

Haven en handelsstad: wortels van een metropool

Rotterdam ontleent zijn naam aan de dam in de Rotte, de kleine rivier die hier uitmondde in de Maas. Het stadje Rotta — in de dertiende eeuw al een nederzetting van vissers en kooplieden — groeide in de veertiende en vijftiende eeuw snel door zijn centrale positie in het Europese handelsnetwerk. Stadsrechten werden verleend in 1340. Met de opening van de Nieuwe Waterweg in 1872 — een rechtstreeks kanaal naar de Noordzee — transformeerde Rotterdam definitief tot de grote zeevaarthaven die ze vandaag is. De Rotterdamse haven, het Europoort-complex, verwerkt jaarlijks meer dan 400 miljoen ton aan goederen en is daarmee de grootste haven van Europa en een van de drukste havens ter wereld. Schepen uit alle windstreken lossen en laden hier hun cargo, en de skyline van kranen, silo's en tankschepen is even kenmerkend voor Rotterdam als de Erasmusbrug.

Erasmus en de universiteitsstad

Rotterdam draagt de naam van zijn beroemdste inwoner: Desiderius Erasmus van Rotterdam (1469–1536), de humanist, theoloog en schrijver die geldt als een van de grootste intellectuelen van de Renaissance. Erasmus werd in Rotterdam geboren, al bracht hij het grootste deel van zijn leven buiten de stad door. De Erasmus Universiteit Rotterdam, opgericht in 1913, houdt zijn naam levend en is vandaag een van de top-universiteiten van Europa op het gebied van economie, management en geneeskunde. Een standbeeld van Erasmus op de Grotemarkt herdenkt de humanist die de stad haar intellectuele reputatie bezorgde.

Het bombardement van 14 mei 1940

Op 14 mei 1940 beleefde Rotterdam de meest ingrijpende dag in zijn geschiedenis. Duits vliegtuigen bombardeerden het stadscentrum met brandbommen, waarbij de branden die ontstonden een gebied van 258 hectare in de as legden. Meer dan 800 burgers kwamen om het leven, 80.000 Rotterdammers verloren hun woning en 24.000 woningen werden vernietigd. Kerken, scholen, winkels en historische panden verdwenen in rook en vlammen. De capitulatie van het Nederlandse leger volgde dezelfde dag. Het bombardement effende de weg voor de complete heropbouw van het stadscentrum in de naoorlogse decennia — een heropbouw die Rotterdam haar huidige, spectaculaire architectuurscène bezorgde.

Moderne architectuur: het nieuwe Rotterdam

Uit het as van de verwoesting groeide een nieuwe stad die de modernistische architectuurbeweging volledig omarmdde. De naoorlogse stedenbouwers kozen bewust voor een vooruitstrevend, open stadsontwerp zonder de knusse historische gevelrijen die steden als Amsterdam en Utrecht kenmerken. Het resultaat is een skyline van internationale allure: de Erasmusbrug (1996), de sierlijke tuibrug over de Maas die het symbool van Rotterdam is geworden; de Kubuswoningen van Piet Blom (1984), een architectonisch experiment met schuin op palen geplaatste kubusvormige huizen; de Markthal (2014), de enorme overdekte markthal met een explosief beschilderd koepeldak; en de recentere torengebouwen van de Wilhelminapier. Rotterdam is daarmee internationaal uitgegroeid tot een architectuurhoofdstad die studenten, architecten en toeristen van over de gehele wereld aantrekt.

Begraafplaatsen van Rotterdam

De begraafplaatsen van Rotterdam weerspiegelen de bewogen geschiedenis van de havenstad. De Algemene Begraafplaats Crooswijk, geopend in 1832, is de oudste en meest historische begraafplaats van de stad. Ontworpen door architect H.J. van den Brink in Italiaanse stijl, met een centraal gelegen kapel en een neo-Romaanse arcade met dubbelcrypten, is Crooswijk een monumentale begraafplaats met een aanlegsteiger aan de Rotte — zodat overledenen per boot konden worden aangevoerd, in navolging van een eeuwenoud gebruik. Een glazen wand met het kunstwerk 'Het pad van de vogels' van Claudy Jongstra siert de kapel. Naast Crooswijk telt Rotterdam een reeks andere begraafplaatsen, verspreid over de diverse stadsdelen en wijken. Wie de begraafplaatsen van Rotterdam bezoekt, wandelt door de stille tegenhanger van de bruisende havenstad — een plek van herinnering en rust in het dynamische hart van Zuid-Holland.

• Gemeente: Rotterdam
• Provincie: Zuid-Holland
• Karakter: tweede stad van NL, grootste haven van Europa, moderne architectuurhoofdstad
• Bijzonderheid: bombardement 14 mei 1940, Erasmusbrug, Markthal, Kubuswoningen, Crooswijk begraafplaats 1832