Begraafplaatsen in Ritthem

Ritthem is een klein dorp op Walcheren, gelegen in de gemeente Vlissingen in de provincie Zeeland. Het dorp telt iets meer dan zeshonderd inwoners en ligt direct aan de oever van de Westerschelde, op korte afstand van het historische Fort Rammekens. Die nabijheid van het fort — het oudste zeekasteel van West-Europa — geeft Ritthem een unieke historische signatuur: dit is een dorp dat al eeuwenlang leeft in de schaduw van de Europese militaire geschiedenis, en waarvan de inwoners door de generaties heen nauw verbonden waren met de strategische betekenis van de Schelde-monding.

De naam Ritthem: riet en water

De vroegste vermelding van Ritthem dateert uit 1235, maar de naam zelf wijst op een nog oudere nederzetting. In 1247 wordt de naam 'Riethem' gebruikt, wat vermoedelijk is afgeleid van het Friese woord 'hem' voor nederzetting, gecombineerd met 'riet' — een verwijzing naar de vele rietkraagsloten en kreken die het landschap rondom het dorp in de vroege middeleeuwen kenmerkte. Ritthem was dus letterlijk een nederzetting tussen de rietlanden, een waterrijke plek die pas door eeuwen van inpoldering en dijkbouw de vaste grond werd die het nu is.

Fort Rammekens: het oudste zeekasteel van West-Europa

Fort Rammekens is het historische hoogtepunt van de omgeving van Ritthem. Het fort werd in 1547 gebouwd in opdracht van Maria van Hongarije, landvoogdes van de Habsburgse Nederlanden, door de bouwmeesters Donato de Boni en Peter Fransz. Het doel was het beschermen van de waterweg naar Middelburg en Arnemuiden — de economische slagader van het Zeeuwse handelsgebied — tegen vijandelijke aanvallen vanuit zee. Fort Rammekens was daarmee een van de eerste speciale zeeverdedigingswerken van Europa, ontworpen om scheepskanonnen te weerstaan.

In de loop van zijn geschiedenis heeft Fort Rammekens vele meesters gekend: Spaanse soldaten, Nederlandse Watergeuzen, Engelse huurlingen, Zeeuwse VOC- en WIC-kooplieden, Franse revolutionairen en Duitse soldaten hebben allemaal hun sporen nagelaten op het fort. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog wisselde het fort meerdere malen van eigenaar. In 1787 werd het fort omgebouwd tot hospitaal voor zieke zeelieden die afkomstig waren van schepen die in de rede van Vlissingen lagen te wachten.

Begraafplaats en kerkgeschiedenis van Ritthem

Ritthem heeft een eigen kerkhof bij de dorpskerk. Op het kerkhof rusten de inwoners van dit kleine Scheldemondingsdorp door de eeuwen heen. Een bijzondere grafsteen is die van N.C. Lambrechtsen, de heer van Ritthem, die in 1823 overleed en ten westen van de klokkentoren werd begraven. Zijn omheinde graf is nog altijd aanwezig op het kerkhof — een stille herinnering aan de heerlijkheidstradities die in Zeeland lang voortleefden na de opheffing van het feodale stelsel.

Tijdens consolidatiewerkzaamheden aan Fort Rammekens werd bovendien een mysterieus graf ontdekt bovenop de Vlissingse halve bastionering — een vondst die werd opgegraven met medewerking van forensische politierechercheurs in opleiding, en die het funeraire verleden van het fort letterlijk aan de oppervlakte bracht. De combinatie van het dorpskerkhof en de militaire begraafgeschiedenis rondom het fort maakt het funeraire erfgoed van Ritthem bijzonder divers en gelaagd.

Natuur en Westerschelde

Ritthem ligt direct aan de Westerschelde en het omliggende landschap wordt gedomineerd door de grote rivier, de windturbines van de Zeeuwse kust en de verte van het Vlaamse land aan de overkant. Het fort en zijn omgeving worden beheerd door Staatsbosbeheer en zijn voor bezoekers toegankelijk als natuur- en erfgoedgebied. De combinatie van militaire geschiedenis, natuur en rust maakt Ritthem en zijn omgeving tot een bijzondere bestemming voor wie meer wil zien van de rijke maar weinig bezochte randgebieden van de gemeente Vlissingen.

• Gemeente: Vlissingen
• Provincie: Zeeland
• Bijzonderheid: Fort Rammekens (1547), het oudste zeekasteel van West-Europa
• Ligging: direct aan de Westerschelde