Begraafplaatsen in Poortugaal

Poortugaal is een dorp in de gemeente Albrandswaard, gelegen op het eiland IJsselmonde in de provincie Zuid-Holland. Met circa 17.000 inwoners is Poortugaal na Rhoon de tweede grote kern van de gemeente, en het dorp heeft een lange en veelzijdige geschiedenis die teruggaat tot de vroege Middeleeuwen. De naam Poortugaal wordt al vroeg vermeld in historische bronnen en zou verband kunnen houden met de ligging aan een 'poort' naar het achterland — een doorgangsplaats voor handel en verkeer op de route van de Oude Maas het land in.

Vroege bewoning en middeleeuwse ontginning

Het gebied van het huidige Poortugaal werd al bewoond in de vijfde en vierde eeuw vóór Christus, maar de vroege bewoners werden verdreven door de sterke getijdenwerking in de kreek waaraan zij woonden. Pas omstreeks de negende eeuw vestigde de mens zich opnieuw in Poortugaal. Rond 1170 begonnen de bewoners systematisch dijken aan te leggen om zich te beschermen tegen de rivier, en zo ontstond een ringpolder van circa 95 hectare — de oervorm van het moderne dorp. De middeleeuwse dorpsgemeenschap groeide gestaag, en de bouw van de gotische kruiskerk in de vijftiende eeuw is een tastbaar bewijs van die welvaart.

Groei en naoorlogse uitbreiding

Na de Tweede Wereldoorlog kende Poortugaal een explosieve groei. De nabijheid van Rotterdam, dat na de oorlogsjaren snel herbouwde en expandeerde, maakte Poortugaal tot een aantrekkelijke woonplaats voor gezinnen die rust en ruimte zochten op korte afstand van de havenstad. De Rotterdamse wijk Hoogvliet breidde zich deels uit op Poortugaals grondgebied. Bij de gemeentelijke herindeling van 1985, waarbij Rhoon en Poortugaal werden samengevoegd tot de gemeente Albrandswaard, werden grenzen opnieuw getrokken en verschillende wijken toegevoegd aan Rotterdam. Dit gave de gemeente haar huidige vorm, met Poortugaal als een van de twee hoofdkernen.

Begraafplaats rond de gotische kerk

De Algemene Begraafplaats van Poortugaal heeft zich eeuwenlang ontwikkeld rondom de vijftiende-eeuwse gotische kruiskerk — een van de meest markante gebouwen van de gemeente Albrandswaard. In eerste instantie was er alleen een kerkhof rondom de kerk, maar in de loop der jaren is dit uitgebreid tot een ruime gemeentelijke begraafplaats die zich ook achter de kerk bevindt. De begraafplaats biedt naast traditionele algemene graven ook urnengraven, urnenmuren en een strooiveld — een weerspiegeling van de veranderende uitvaartwensen in de moderne tijd. De indrukwekkende kerk op de achtergrond maakt de begraafplaats van Poortugaal tot een van de sfeervolste in de regio.

• Gemeente: Albrandswaard
• Provincie: Zuid-Holland
• Karakter: historisch polderdorp nabij Rotterdam met middeleeuwse kerkkern
• Bijzonderheid: gotische kruiskerk (15e eeuw) als decor van de begraafplaats; bewoning terug tot v.Chr.