Begraafplaatsen in Pittem

Pittem is een gemeente in de provincie West-Vlaanderen, gelegen in de overgangszone tussen de Vlaamse polderstreek en de zandleemgronden van de Vlaamse Ardennen. De gemeente telt circa 7.000 inwoners en omvat naast de hoofdplaats Pittem ook de deelgemeente Egem. Pittem is een rustige, landelijke gemeente met een rijke agrarische traditie en een goed bewaard historisch patrimonium, waaronder een bijzondere gemeentelijke begraafplaats die al twee eeuwen lang het laatste rustpunt is van de Pittemnaren.

Historische begraafplaats met grafkapel

De gemeentelijke begraafplaats van Pittem werd ingehuldigd in 1807, als vervanging van het oude kerkhof rond de parochiekerk. Het kerkhof heeft een rechthoekige aanleg en is van de straat gescheiden door een rode bakstenen muur met pilasters, toegankelijk via een sierlijk ijzeren poort met een centrale kroon in de vorm van een gevleugeld engelenhoofd met kruis — een architecturaal pronkstuk dat getuigt van de zorg waarmee men het kerkhof in de negentiende eeuw inrichtte.

In 1886 werd een ouder Calvariemodel uit 1828 vervangen door een sculptuur van de Brugse beeldhouwer Hendrik Pickery. In 1899 werd er een kapel aan het kerkhof toegevoegd. Het kerkhof is aan de noord- en zuidzijde afgeschermd door hoge beukenbomen en heeft kasseipaden met brede rechthoekige percelen, waarop talrijke bewaarde monumentale grafstenen en familiekelders in arduin staan. Het betreft beschermd erfgoed dat de kwaliteit van de grafcultuur in de negentiende en vroege twintigste eeuw illustreert.

Bijzonder is de aanwezigheid van een grafkapel De Jonghe d'Ardoye, een adellijke grafmonument dat de band tussen de lokale adellijke families en de gemeente Pittem belichaamt. Dit soort privé-grafkapellen voor vooraanstaande families was typerend voor de Belgische begraafcultuur van de negentiende en vroege twintigste eeuw.

Landbouw en gemeenschapsleven

Pittem is door de eeuwen heen een agrarische gemeente gebleven. De vruchtbare zandleemgronden rondom het dorp zijn geschikt voor akkerbouw en veeteelt, en de landbouw bepaalt nog steeds in grote mate het landschappelijke en economische karakter van de gemeente. Het dorp heeft een compact centrum met de Sint-Pieterskerk als ankerpunt, omringd door een aantrekkelijk landelijk landschap met hoeven, bomenrijen en lanen.

Begraafplaatsen in Pittem

Pittem heeft begraafplaatsen in zowel de hoofdplaats als in de deelgemeente Egem. De gemeentelijke begraafplaats herbergt naast burgerbegravingen ook militaire graven van slachtoffers uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog. In de nabijgelegen buurtschappen zijn ook kleinere kerkhoven te vinden die de parochiale begraafcultuur van de regio illustreren. De begraafplaatsen van Pittem zijn stille maar betekenisvolle plekken in dit West-Vlaamse zandleemgebied, een bewijs van de rijke historische diepgang die ook kleine gemeenten in zich dragen.