Begraafplaatsen in Pijnacker

Pijnacker is een dorp in de gemeente Pijnacker-Nootdorp, gelegen in de provincie Zuid-Holland, tussen Den Haag en Rotterdam in het hart van het Westlandse glastuinbouwgebied. Het dorp telt circa 25.000 inwoners en is in de twintigste en eenentwintigste eeuw sterk gegroeid, deels als gevolg van de uitbreiding van de Randstad en de komst van de RandstadRail. Toch heeft Pijnacker zijn historische kern weten te bewaren, met de markante Dorpskerk en een karakteristiek dorpscentrum dat de lange geschiedenis van het dorp tastbaar maakt.

Vroegste geschiedenis en veenontginning

De vroegste sporen van bewoning in het gebied van Pijnacker dateren uit de Steentijd. In de elfde en twaalfde eeuw gaven de graven van Holland opdracht tot de systematische ontginning van het moerassige veengebied. Kolonisten vestigden zich langs de Veenweg — de doorgaande weg die ook de vroegste bebouwingslijn van Pijnacker vormt — en legden sloten, dijken en dammen aan om het land productief te maken. In de zestiende en zeventiende eeuw was de turfwinning de belangrijkste economische activiteit: massaal werd veen gestoken en gedroogd om de groeiende Hollandse steden van brandstof te voorzien.

Glastuinbouw en modernisering

In de twintigste eeuw transformeerde Pijnacker van een agrarisch veendorp tot een centrum van intensieve glastuinbouw. Kassen voor tomaten, paprika's, komkommers en snijbloemen verrezen op de velden en maakten Pijnacker tot onderdeel van het Westlandse tuinbouwcomplex — een van de meest productieve en gespecialiseerde glastuinbouwgebieden ter wereld. De gunstige ligging tussen de twee grootste steden van Zuid-Holland zorgde voor een uitstekende logistieke positie. Ook de verstedelijking zette door: nieuwe woonwijken werden aangelegd en Pijnacker groeide snel in inwonertal.

De Dorpskerk en historisch centrum

Het hart van Pijnacker wordt gevormd door de Dorpskerk — een monumentaal kerkgebouw dat zijn wortels heeft in de vroege middeleeuwen. De kerk heeft door de eeuwen heen verschillende verbouwingen ondergaan, maar is nog altijd het herkenbare landmark van het dorp. Rondom de kerk bevinden zich de oudste historische panden van Pijnacker, die getuigen van de middeleeuwse en vroegmoderne periode van het dorp. Monumenten en gevelstenen in de dorpskern vertellen de verhalen van de families die generaties lang de ruggengraat van Pijnacker vormden.

SE Fireworks: de ramp was in Enschede

Wanneer over Pijnacker wordt gesproken in verband met vuurwerk, is het goed om helder te zijn: de verwoestende vuurwerkramp die op 13 mei 2000 plaatsvond bij het bedrijf SE Fireworks speelde zich af in de wijk Roombeek in Enschede, niet in Pijnacker. Bij die ramp kwamen 23 mensen om het leven en raakten 946 mensen gewond, terwijl een gehele stadswijk met de grond gelijk werd gemaakt. Pijnacker-Nootdorp heeft wel vuurwerkvrije zones ingesteld rondom zorginstellingen en kerken — een beleidsreactie op de risico's die door de Enschedese ramp landelijk duidelijk werden. De ramp in Enschede heeft de Nederlandse regelgeving rondom vuurwerkopslag en -gebruik ingrijpend veranderd, en de naweeën ervan zijn nog altijd voelbaar in het beleid van gemeenten door het hele land.

Begraafplaatsen van Pijnacker

De begraafplaatsen van Pijnacker zijn ingebed in het landschap van het dorp en de gemeente. De Rooms-Katholieke Begraafplaats Joannes de Dooper is de historische rustplaats voor de katholieke gemeenschap van Pijnacker. De Algemene Begraafplaats Sint Janshof — op de Oudeweg tussen Nootdorp en Pijnacker, in het groene poldergebied nabij de Dobbeplas — is de meer recente en ecumenische begraafplaats van de gemeente. Samen vormen de begraafplaatsen van Pijnacker een funerair archief van het dorpsleven: van middeleeuwse ontginners tot moderne glastuinders, van vroege kerkelijke gemeenschappen tot de diverse bewoners van het hedendaagse Pijnacker in Zuid-Holland.

• Gemeente: Pijnacker-Nootdorp
• Provincie: Zuid-Holland
• Karakter: glastuinbouwdorp, forensengemeente met RandstadRail
• Bijzonderheid: Dorpskerk, Sint Janshof begraafplaats, RC begraafplaats Joannes de Dooper