Begraafplaatsen in Petten

Begraafplaatsen in Petten

Petten is een bijzonder dorp aan de Noordzeekust in de gemeente Schagen, in de provincie Noord-Holland. Het ligt ingeklemd tussen Callantsoog en Bergen aan Zee en telt circa 1.500 inwoners. Petten is uniek doordat het tegelijkertijd een idyllisch kustplaatsje én een internationaal centrum van wetenschappelijk onderzoek is, dankzij de aanwezigheid van een nucleaire onderzoeksreactor die wereldwijd van groot belang is voor de medische sector.

De dorpsgeschiedenis van Petten is opmerkelijk en bewogen. Het huidige dorp is feitelijk het vierde Petten op min of meer dezelfde locatie. De eerste twee dorpen verdwenen in de golven van de Noordzee in de loop van de eeuwen — een lot dat velen van de vroegere kuststadjes langs de Noord-Hollandse kust deelden. Een kunstwerk op het strand, het Palendorp Petten, herinnert aan dit verzonken verleden: 160 houten palen van verschillende hoogtes vormen de silhouet van tien huizen en een kerk, als stille herinnering aan het middeleeuwse dorp dat al in 1300 bestond maar vanaf 1792 door de zee werd opgeslokt.

Het derde dorp Petten overleefde de zee, maar niet de Tweede Wereldoorlog. In 1943 gaf de Duitse Wehrmacht opdracht het gehele dorp af te breken voor de aanleg van de Atlantikwall, de reusachtige verdedigingslinie langs de Europese kust. In 1944 volgde ook de sloop van de kerk. Na de bevrijding werd het dorp opnieuw opgebouwd, waarbij architecten Van de Ban en De Vassy in 1946 een volledig nieuw dorpsplan ontwierpen.

Op de Strandweg bevindt zich het informatiecentrum Informatiecentrum Kust met de tentoonstelling Zand tegen Zee, die de fascinerende geschiedenis van de kustversterking in dit gebied vertelt. In 2015 werd over een lengte van acht kilometer — tussen Camperduin en Petten — maar liefst 35 miljoen kubieke meter zand voor de kust gespoten, waardoor de kustlijn 300 meter zeewaarts opschoof en Petten een nieuw, breed strand kreeg.

Op het terrein buiten het dorp staat het Reactor Centrum Nederland, tegenwoordig onderdeel van de Europese Commissie (Joint Research Centre). De onderzoeksreactor in Petten produceert meer dan een derde van de wereldwijde medische radio-isotopen, die wereldwijd onmisbaar zijn voor diagnose en behandeling van kanker en andere ziekten. Dit maakt Petten tot een bijzondere combinatie van rustig badplaatsje en internationaal wetenschappelijk knooppunt.

De begraafplaats in Petten is eveneens historisch waardevol. Op het terrein bevindt zich ook een unieke begraafplaats van walvisvaarders uit de zeventiende en achttiende eeuw, gerestaureerd en toegankelijk voor bezoekers. Grafstenen herinneren aan de zeemannen die vanuit deze kust de Noordzee en verder bevoren. In de gemeente Schagen en de provincie Noord-Holland vormt Petten daarmee een dorp waar zee, wetenschap en eeuwenlange begraaftraditie op unieke wijze samenkomen.