Begraafplaatsen in Pelt

Pelt is een gemeente in het noorden van de Belgische provincie Limburg, gelegen in de Limburgse Kempen op de grens met Nederland. De gemeente ontstond op 1 januari 2019 uit de fusie van de voormalige gemeenten Neerpelt en Overpelt en telt ruim 34.000 inwoners, verspreid over een oppervlakte van 83,63 km². Ondanks de recente fusie is de naam Pelt zeer oud: hij gaat terug op de Romeinse benaming Palethe, voor het eerst vermeld in een document uit 771 als 'Palati', en betekent zoveel als moerassig of waterrijke vlakte — een perfecte omschrijving voor het lage, moerasachtige landschap van de Kempense vallei langs de Dommel.

Neerpelt en Overpelt: twee kernen, één geschiedenis

Eeuwenlang waren Neerpelt en Overpelt twee afzonderlijke gemeenten die elk hun eigen identiteit hadden maar diep verweven waren door geografie, economie en cultuur. Neerpelt lag stroomafwaarts aan de Dommel; Overpelt stroomopwaarts — vandaar de namen 'neder' (lager) en 'over' (verder, hoger). In de negentiende en twintigste eeuw ontwikkelden beide gemeenten zich tot industriële centra in de Kempen, met name dankzij de zinkindustrie. De Vieille Montagne zinkfabriek in Overpelt, later Umicore, was een van de grootste industriële werkgevers van de regio en bepaalde het economische leven van generaties gezinnen.

In de middeleeuwen behoorden Neerpelt en Overpelt tot het Graafschap Loon, later het Prinsbisdom Luik. De dorpen maakten deel uit van het grondbezit van de abdij van Averbode, die er uitgestrekte landerijen beheerde. De typische Kempense structuur van heide, bos en kleine akkerencellen is in Pelt nog steeds herkenbaar in het landschap, ondanks de industrialisering van de twintigste eeuw.

De fusie van 2019

Begin 2017 gingen Hamont-Achel, Neerpelt en Overpelt in gesprek over een mogelijke fusie tot één grote gemeente. In mei 2017 haakte Hamont-Achel af, maar Neerpelt en Overpelt beslisten om door te gaan. Op 4 november 2017 werd via een referendum de naam van de nieuwe fusiegemeente gekozen: met ruim 74% van de stemmen koos de bevolking voor de historische naam 'Pelt', boven de alternatieven 'Dommelpelt' en 'Pelten'. De fusie werd bekrachtigd door het Vlaams decreet van 4 mei 2018 en trad in werking op 1 januari 2019. Sindsdien zijn de vroegere gemeentehuizen van Neerpelt en Overpelt als deelgemeenten van Pelt in werking, met één bestuur voor de volledige gemeente.

Begraafplaatsen in Pelt

De gemeente Pelt telt zes begraafplaatsen, verspreid over de beide vroegere gemeentekern en de bijbehorende gehuchten. In de kern Neerpelt bevinden zich de Begraafplaats De Roosen en de historische Begraafplaats Neerpelt, die de lange katholieke parochietraditie van het dorp weerspiegelen. In Overpelt zijn er begraafplaatsen bij de kerken van de verschillende wijken, waaronder het Kerkhof Overpelt Fabriek — vernoemd naar de industriewijk die zich rond de zinkfabriek ontwikkelde — en het Kerkhof Steenoven. De Begraafplaats Lindel-Hoeven bedient een van de meer landelijke deelwijken van Overpelt.

De Kempense begraafplaatsen van Pelt zijn doorgaans omgeven door dennenbossen en heide, wat hen een eigen, ingetogen karakter geeft. De grond is er zandig en arm, kenmerkend voor de Kempen, waardoor de grafmonumenten een sobere uitstraling hebben die contrasteert met de rijkere mergelstenen monumenten van Zuid-Limburg. Toch vertellen de zerken van Pelt het verhaal van een arbeidsgemeenschap die generaties lang de zinkindustrie en de Kempense landbouw als ruggengraat had.

• Gemeente: Pelt
• Provincie: Limburg (België)