Begraafplaatsen in Oud-Turnhout

Oud-Turnhout is een gemeente in de provincie Antwerpen, gelegen in de Antwerpse Kempen, in het arrondissement Turnhout. De gemeente grenst direct aan de stad Turnhout en telt ruim 14.000 inwoners. Tot 1858 was Oud-Turnhout een gehucht van Turnhout, maar op 1 januari 1859 tekende koning Leopold I het besluit waarmee Oud-Turnhout een zelfstandige gemeente werd, met op dat moment 2.807 inwoners. Sindsdien heeft de gemeente een eigen identiteit opgebouwd naast haar grote stadsbuurt.

Van oeroud dorp tot zelfstandige gemeente

De oudste sporen van bewoning in Oud-Turnhout dateren uit het Laat-Midden-Paleolithicum, de bewoning hield vervolgens aan van het Mesolithicum tot en met de twaalfde en dertiende eeuw op een zandrug waar ook de kerk werd gebouwd — vastgesteld via opgravingen in 1996. Die zandrug gaf het dorp een droge, bewoonbare positie in een overigens natte en bosrijke omgeving die kenmerkend was voor de Kempen.

Tot het midden van de negentiende eeuw bleef Oud-Turnhout een overwegend agrarische gemeente. In de loop van de negentiende eeuw veranderde het karakter ingrijpend door migratie vanuit Noord-Brabant: betere bemesting door de aanvoer van kalk en mest via het kanaal Dessel-Schoten maakte hogere landbouwopbrengsten mogelijk, wat nieuwe bewoners aantrok. De bevolking groeide en de gemeente begon zich te onderscheiden van de stad Turnhout, die meer industriël en commercieel georiënteerd bleef.

Kempen karakter en natuurruimte

Oud-Turnhout is vandaag een groene gemeente waar wonen in de natuur centraal staat. Het grondgebied grenst aan uitgestrekte naaldbossen en heidegebieden die deel uitmaken van de karakteristieke Kempense landschappen. De gemeente profileert zich als een rustige woonplaats in de schaduw van Turnhout, met goede verbindingen naar de stad en tegelijk de rust van het platteland. Fietsroutes doorkruisen de gemeente in alle richtingen en verbinden Oud-Turnhout met de bredere Kempense fietsinfrastructuur.

De begraafplaatsen van Oud-Turnhout

De gemeentelijke begraafplaats van Oud-Turnhout omvat een oud kerkhof en een nieuw kerkhof langs de Steenweg richting Merksplas. Aan de westelijke begrenzing van de begraafplaats liggen de graven van oorlogsveteranen, oorlogsslachtoffers en burgerslachtoffers, waaronder twee Canadese soldaten die in 1917 sneuvelden — een stille herinnering aan de offers van de Eerste Wereldoorlog die ook in de Kempense achtergrond hun sporen nalieten. Bijzonder is ook dat Oud-Turnhout een natuurbegraafplaats heeft: een plek waar overledenen letterlijk terugkeren naar de natuur, begraven in biologisch afbreekbare kisten of urnen, omringd door het Kempense bos. De begraafplaatsen van Oud-Turnhout zijn een rustplaats die de gelaagde geschiedenis van deze Kempense gemeente weerspiegelt, van steentijdbewoning tot eenentwintigste-eeuwse groene vernieuwing, in de provincie Antwerpen.

• Gemeente: Oud-Turnhout
• Provincie: Antwerpen
• Streek: Antwerpse Kempen (arrondissement Turnhout)
• Bijzonderheid: zelfstandige gemeente vanaf 1859, paleolithische bewoning, Canadese soldatengraven (1917), natuurbegraafplaats
• Karakter: groen Kempens woongebied, bosrijke omgeving