Begraafplaatsen in Olen

Olen is een gemeente in de provincie Antwerpen, gelegen in de Kempen, in het arrondissement Turnhout. De gemeente telt ruim 12.000 inwoners en behoort tot het gerechtelijk kanton Westerlo en het kiezkanton Herentals. Olen is een typische Kempense gemeente: een combinatie van agrarische wortels, twintigste-eeuwse industriële ontwikkeling en een hedendaagse mix van wonen en werken in het groene landschap van de Antwerpse Kempen.

Van bisschop tot abdij: middeleeuwse grondbezitters

De vroegste historische vermelding van Olen dateert van het begin van de elfde eeuw. In die periode schonk graaf Ansfridus, bisschop van Utrecht, de rechten die hij bezat in en rond het toenmalige Odlo (Olen) en Westerlo aan de Sint-Maartens- en Sint-Salvatorskapittels in Utrecht. Die Utrechtse kapittels droegen de bezittingen Westerlo-Olen vervolgens in het midden van de dertiende eeuw deels als leen over aan Arnold van Wesemael en deels aan de Abdij van Tongerlo. Prehistorische vondsten wijzen overigens op bewoning die ver teruggaat vóór de middeleeuwse documenten.

Door de eeuwen heen bleef Olen een agrarische gemeente in het hart van de Kempen. De vruchtbare zandbodems leenden zich voor rogge, aardappelen en veeteelt, terwijl de uitgestrekte heidegebieden rondom het dorp benut werden voor schapenhouderij. Het ritme van het leven in Olen werd bepaald door de seizoenen, de markt van Herentals en de kerk.

Industriële ontsluiting in de negentiende eeuw

De industrialisering bereikte Olen via twee cruciale infrastructuurwerken. De aanleg van het kanaal van Herentals naar Bocholt in 1846 maakte goederentransport mogelijk langs de noordkant van de gemeente. Daarna, in 1879, opende de spoorlijn Antwerpen-Hamont (later doorgetrokken naar Mönchen-Gladbach), die het noordelijk deel van Olen rechtstreeks verbond met de industriële assen van België en Duitsland. Deze twee verbindingen maakten van het agrarische Olen geleidelijk een industriële en logistieke gemeente. Vandaag huist in Olen onder meer een belangrijke koperverwerking — de site van Aurubis (voorheen Union Minière / Metallo) — die Olen een internationale economische uitstraling geeft.

De begraafplaatsen van Olen

Olen beschikt over meerdere begraafplaatsen, waaronder de begraafplaats Olen-centrum en de kerkhof aan de Pastoriestraat. Begrafenisregisters dateren er al van 1835 en bieden genealogen een rijke bron voor familieonderzoek in de Kempen. Recentelijk besliste de gemeente tot een gedeeltelijke ontruiming van graven op de begraafplaats Olen-centrum voor overledenen uit de periode 1981-1990, als gevolg van ruimtegebrek — een uitdaging die veel Vlaamse gemeenten delen. De begraafplaatsen van Olen zijn stille getuigen van eeuwen landbouwleven en twintigste-eeuwse industrialisering, ingebed in het groene Kempense landschap van de provincie Antwerpen.

• Gemeente: Olen
• Provincie: Antwerpen
• Streek: Kempen (arrondissement Turnhout)
• Bijzonderheid: eerste vermelding ca. 1000 (bisschop Ansfridus), kanaal 1846, spoorlijn 1879, koperindustrie (Aurubis)
• Begrafenisregisters beschikbaar vanaf 1835