Begraafplaatsen in Oldemarkt

Oldemarkt is een dorp in de gemeente Steenwijkerland, gelegen in de provincie Overijssel, in het landelijke gebied dat bekendstaat als de Kop van Overijssel. Het dorp telt zo'n 2.500 inwoners en is omgeven door een bijzonder gevarieerd landschap: ten westen strekt Nationaal Park Weerribben-Wieden zich uit met zijn uitgestrekte rietlanden, petgaten en laagveenmoerassen, terwijl ten zuiden de eikenrijke landschappen van Paasloo het dorp begrenzen. Ten noorden van Oldemarkt stroomt de Linde, een van de belangrijkste waterlopen van de Kop van Overijssel, en tussen de Linde en het dorp liggen de broeklanden — vochtige graslanden op veengrond die karakteristiek zijn voor dit deel van Overijssel.

De naam Oldemarkt duikt voor het eerst op in 1336 als 'Dodovene', wat 'veen van Dodo' betekende, verwijzend naar een persoonsnaam en de veengrond waarop het dorp was gevestigd. Pas in 1448 verschijnt de naam 'den Olden markt', de oude markt. Die markfunctie was voor het dorp van groot belang: Oldemarkt ontwikkelde zich in de eeuwen daarna tot een regionaal handelscentrum, bekend om zijn boter- en varkensmarkt. In de negentiende eeuw was de botermarkt van Oldemarkt een begrip in de hele regio. Boeren van heinde en verre trokken naar het dorp om hun boterprodukten te verhandelen. Pas in 1925 verplaatste de botermarkt zich naar Wolvega, waarmee een belangrijk hoofdstuk in de handelstraditie van Oldemarkt werd afgesloten.

De markfunctie leeft echter voort in de jaarlijkse Lambertusmarkt, een marktfeest op Hemelvaartsdag dat al eeuwen wordt georganiseerd en dat Oldemarkt elk jaar opnieuw op de kaart zet als een levendig dorp met een sterke lokale identiteit. De markt is vernoemd naar Sint Lambertus, aan wie ook een van de kerken in het dorp is gewijd. Want Oldemarkt heeft drie kerken — een rooms-katholieke, een protestantse en een gereformeerde — en drie scholen, wat het belang van het dorp als kerkelijk en onderwijscentrum in de omgeving onderstreept.

Het meest markante gebouw van Oldemarkt is ongetwijfeld de Sint-Nicolaaskerk, een indrukwekkende rooms-katholieke kerk die dateert uit de vijftiende eeuw. In 1448 werd er een kapel gebouwd, die in 1489 werd verheven tot parochiekerk. Het huidige kerkgebouw is een beeldbepalend historisch monument dat boven de dorpsbebouwing uitrijst en goed zichtbaar is vanuit de omgeving. Naast de kerk staat een pastorie die eveneens een rijksmonument is.

Bestuurlijk had Oldemarkt tot 1973 de status van zelfstandige gemeente, waarna het opging in de gemeente IJsselham. In 2001 fuseerde IJsselham met andere gemeenten tot de huidige gemeente Steenwijkerland. Die fusiegeschiedenis heeft het dorp zijn huidige bestuurlijke thuishaven gegeven, maar de dorpse identiteit van Oldemarkt is door al die veranderingen onverminderd gebleven. De ligging aan de grens van drie landschapstypen — veen, broekland en eikenlandschap — maakt Oldemarkt tot een bijzonder uitvalspunt voor wandelaars en fietsers die het hart van Overijssel willen verkennen. De begraafplaatsen van Oldemarkt weerspiegelen de rijke en gelaagde geschiedenis van dit dorp, waar boeren, handelaren en kerkgangers generaties lang naast elkaar leefden en werkten aan de rand van het grote laagveenmoeras van Weerribben-Wieden.