Begraafplaatsen in Noord-Beveland

Noord-Beveland is een eiland en gemeente in de provincie Zeeland, gelegen tussen Walcheren, Schouwen-Duiveland en Zuid-Beveland. De gemeente Noord-Beveland telt ruim 7.400 inwoners en omvat de kernen Colijnsplaat, Geersdijk, Kamperland, Kats, Kortgene en Wissenkerke. Het eiland is een van de rustigste en groenste delen van Zeeland, met een open polderlandschap, uitgestrekte wateren en een rijke cultuurhistorie die diep is verweven met de strijd tegen het water — en met de meest ambitieuze waterstaatkundige onderneming die Nederland ooit heeft ondernomen: de Deltawerken.

De geschiedenis van Noord-Beveland begint met een tragisch verhaal van verdrinking en herboren wording. In 1530 sloeg de Sint-Felixvloed verwoestend toe en overspoelde het hele eiland. Twee jaar later vaagde de Allerheiligenvloed van 1532 alle bebouwing weg — alleen de kerktorens van Kortgene en Wissenkerke staken nog boven het water uit als stille getuigen van wat er verloren was gegaan. Pas in de late zestiende en zeventiende eeuw werd Noord-Beveland stap voor stap heringedijkt: Colijnsplaat en Kats in 1598, Wissenkerke in 1652, Kamperland en Geersdijk in 1668, en Kortgene pas in 1684. De huidige kerktoren van Kortgene bleek bij de herbedijking nog zo goed bewaard dat hij kon worden gerestaureerd en opnieuw in gebruik genomen.

Na de watersnoodramp van 1 februari 1953, die ook Noord-Beveland zwaar trof, werd het Deltaplan opgesteld — een nationaal programma van dijkverzwaring en afsluiting van de Zeeuwse zeearmen. Noord-Beveland speelt in dit verhaal een centrale rol. De Zandkreekdam (1960) verbond Noord-Beveland met Walcheren en Zuid-Beveland als onderdeel van het Drieëilandenplan. Maar de grootste uitdaging was de Oosterscheldekering: een negen kilometer lange stormvloedkering tussen Schouwen-Duiveland en Noord-Beveland, uitgevoerd in een zeearm met een gemiddeld getijverschil van drie meter en diepten tot veertig meter. Op 4 oktober 1986 opende koningin Beatrix officieel de Oosterscheldekering, waarmee de Deltawerken waren voltooid. Zeeland was veilig.

De Deltawerken hebben Noord-Beveland ingrijpend veranderd. Het eiland is niet langer een eiland in de traditionele zin: het is verbonden met het vasteland via dammen en wegen, en het Veerse Meer — ontstaan door de afsluiting van het Veerse Gat — is uitgegroeid tot een populair water­sportgebied. Toch heeft Noord-Beveland zijn rustige, agrarische karakter weten te bewaren. De polders, de weidse luchten en de kleine dorpskernen ademen de eigenheid van een eilandgemeenschap die eeuwenlang heeft geleerd te leven met het water.

Naast de Deltawerken is Noord-Beveland ook bekend om de vondsten van het Nehalennia-heiligdom bij Colijnsplaat, de unieke natuur van het Veerse Meer en het Oosterscheldegebied, en het fiets- en wandelnetwerk dat het eiland van oost tot west ontsluit. De gemeente Noord-Beveland ontstond in 1995 uit een fusie van de gemeenten Kortgene en Wissenkerke, een samenvoeging die paste bij de schaalvergroting in het bestuur van Zeeland.

De begraafplaatsen van Noord-Beveland liggen verspreid over de dorpskernen van het eiland en vertellen het verhaal van een gemeenschap die bij herhaling alles verloor aan het water en telkens opnieuw begon — koppig, veerkrachtig en diep verbonden met de Zeeuwse aarde onder hun voeten.