Begraafplaatsen in Nieuw Lekkerland

Nieuw-Lekkerland is een levendig polderdorp in de gemeente Molenlanden, gelegen in de provincie Zuid-Holland. Het dorp ligt aan de zuidoever van de Lek, tussen Kinderdijk en Lekkerkerk, en maakt deel uit van het UNESCO-erfgoedgebied rondom de beroemde molens van Kinderdijk — een van de meest bezochte toeristische attracties van Nederland. Die ligging maakt Nieuw-Lekkerland tot een dorp met een rijke en gevarieerde geschiedenis, waarbij water, molens en begraven onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

De begraaftraditie van Nieuw-Lekkerland is bijzonder goed gedocumenteerd en vormt een fascinerend onderdeel van de lokale geschiedenis. In 1843 richtte de Hervormde Gemeente een eigen begraafplaats op, die op 1 januari 1864 officieel in gebruik werd genomen. De locatie — aan de Zuider-Lekdijk, circa driehonderd meter ten oosten van de Hervormde Kerk — was en is uitzonderlijk: de begraafplaats ligt buiten de dijk, op het buitendijkse slik langs de Lek. Om te voorkomen dat de graven bij hoogwater wegspoelen, is de begraafplaats omringd door een kleine kleidijk. Deze bijzondere situatie geeft de oude begraafplaats een uniek karakter dat je nergens anders in Nederland terugvindt.

Vanaf 1869 verhuurde de gemeente Nieuw-Lekkerland een deel van de begraafplaats voor algemene burgerlijke begrafenissen. In 1970 kocht de gemeente de gehele begraafplaats over van de Hervormde Gemeente, waarmee zij een publiek karakter kreeg. Op 29 juni 2010 werd de Oude Begraafplaats aan de Lekdijk aangewezen als gemeentelijk monument — een erkenning voor de culturele en historische betekenis van deze bijzondere plek. De historische Vereniging West-Alblasserwaard nam in 2006 de zorg voor de begraafplaats over en beheert haar sindsdien als een lokaal erfgoedproject van bovenregionale waarde.

Waterkering en polderland

Nieuw-Lekkerland ligt in een van de laagste en waterrijkste gebieden van Nederland. De Lek vormt de noordgrens van het dorp en heeft door de eeuwen heen zowel als levensader als als bedreiging gefungeerd. De molens van Kinderdijk — vlak bij Nieuw-Lekkerland — zijn in de achttiende eeuw gebouwd als een gecoördineerd stelsel van bemaling om de droogmakerijen in de Alblasserwaard droog te houden. Dat dit systeem zijn werk deed, is voor een groot deel te danken aan de generaties polderwerkers en molenaars die hier hun leven aan wijdden.

Nieuwe begraafplaats

Toen de ruimte op de oude begraafplaats in de jaren zestig van de twintigste eeuw te krap werd, werd in 1962 een nieuwe algemene begraafplaats in gebruik genomen. Deze nieuwere begraafplaats bedient sindsdien de groeiende bevolking van Nieuw-Lekkerland en omgeving. Samen met de oude, monumentale begraafplaats aan de Lekdijk vormt zij een gelaagd beeld van de begrafeniscultuur in dit dorp.

• Oude Begraafplaats: aangelegd 1843, in gebruik 1864, gemeentelijk monument 2010
• Bijzondere ligging: buiten de dijk, omringd door kleidijk
• Nieuwe Algemene Begraafplaats in gebruik genomen 1962
• Nabij UNESCO-erfgoed molens van Kinderdijk
• Onderdeel van gemeente Molenlanden

Nieuw-Lekkerland is vandaag de dag een actieve gemeenschap die haar rijke verleden koestert terwijl ze de blik op de toekomst gericht houdt. In de gemeente Molenlanden is het dorp een voorbeeld van hoe een historisch polderdorp in Zuid-Holland zijn eigenheid bewaart — met een begraafplaats die letterlijk buiten de dijk ligt, als bewijs van de altijd aanwezige strijd tussen land en water.