Begraafplaatsen in Nieuw- en Sint Joosland

Nieuw- en Sint Joosland is een dorp op het eiland Walcheren, gelegen in de gemeente Middelburg, in de provincie Zeeland. Het dorp heeft een bijzondere ontstaansgeschiedenis die nauw verbonden is met de systematische inpoldering van de Zeeuwse wateren in de zeventiende eeuw. Wat nu een rustig, groen dorp is ten oosten van Middelburg, was vier eeuwen geleden nog een wijde waterige vlakte van zandplaten en modder — het voormalige Sloe, de zeearm die Walcheren in tweeën splitste en de toegangspoort vormde tot de haven van Middelburg.

In de vroege zeventiende eeuw bezaten investeerders en stadsbestuurders grond in dit gebied en besloten zij tot inpoldering om nieuw landbouwareaal te winnen. In 1631 werd de Oud-Sint Jooslandpolder drooggelegd, en aan de zuidwesthoek van die polder vestigde zich de nederzetting Sint Joosland — tegenwoordig ook wel Oudedorp genoemd. Dertien jaar later, in 1644, volgde de inpoldering van de Stinkaard en het Wolzak door de stad Middelburg, wat resulteerde in de Middelburgse Polder en daarin de kern Nieuwland. Beide plaatsen groeiden geleidelijk samen tot wat we nu kennen als Nieuw- en Sint Joosland.

Het religieuze leven in het dorp kwam al vroeg op gang: in augustus 1650 kon de eerste kerkdienst worden gehouden in het nieuwe kerkgebouw. De kerk speelde een centrale rol in het gemeenschapsleven van de polderbewoners, die hun bestaan opbouwden op de vruchtbare maar kwetsbare kleigronden. Er was ook een veerpont bij Nieuwland die de verbinding met het oostelijk deel van het Middelburgse havenkanaal verzorgde — een essentieel transportmiddel in een tijd zonder bruggen. Pas in 1818, toen een dam naar Walcheren werd aangelegd, verdween de veerverbinding.

Van 1816 tot 1966 was Nieuw- en Sint Joosland een zelfstandige gemeente, waartoe zowel de kern Nieuwland als het oudere gehucht Sint Joosland (Oudedorp) behoorden. Op 1 juli 1966 werd de gemeente samengevoegd met Middelburg. Sindsdien maakt het dorp deel uit van de stedelijke gemeente, maar het heeft zijn eigen identiteit bewaard: Nieuw- en Sint Joosland voelt anders aan dan de stad, het is een rustig polderdorp met een dorpskern, een kerk en een eigen sociale cohesie die generaties lang is opgebouwd.

De omgeving van Nieuw- en Sint Joosland is groen en open, omgeven door de agrarische polders die in de zeventiende eeuw zijn gewonnen op het water. De ligging tussen Middelburg en het Veerse Meer maakt het een prettige uitvalsbasis voor wie Walcheren wil verkennen. Het dorp heeft een rijke genealogische en historische documentatie — het boek 'Buiten Verwachting' biedt een diepgaand overzicht van de lokale geschiedenis en is een geliefde bron voor iedereen die meer wil weten over deze bijzondere polderplaats.

De begraafplaats van Nieuw- en Sint Joosland draagt het verhaal van de polderpioniersen en hun nakomelingen: generaties die het land hebben drooggelegd, bebouwd en bewoond, en wier graven nu liggen in de stille aarde van een polder die zij zelf hebben geschapen — midden in de groene vlakte van Zeeland, in de schaduw van de kerk die al bijna vier eeuwen het hart vormt van dit dorp.