Begraafplaatsen in Moerkapelle

Moerkapelle is een dorp in de gemeente Zuidplas, gelegen in de provincie Zuid-Holland, op de grens van het Groene Hart en de Randstad. Het dorp is een van de oudste bewoningskernen in de regio en heeft zijn naam te danken aan een kapel die in de Middeleeuwen bij het moeras werd gebouwd: 'moer' verwijst naar het moerassige veengebied, 'kapelle' naar de kapel die de eerste spirituele kern van de gemeenschap vormde. Moerkapelle werd in 2010 onderdeel van de fusiegemeente Zuidplas.

Ontstaan en vroege geschiedenis

Omstreeks 1400 ontstond de eerste bewoningskern van Moerkapelle, bevolkt door armoedige mensen die hun bestaan vonden in het vervenen van het moeras. Het turfsteken was zwaar en eentonig werk, maar het leverde brandstof op voor de groeiende steden van Holland. Om de gemeenschap ter plaatse van geestelijk houvast te voorzien, werd een kapel gebouwd — de oorspronkelijke 'moerkapel' die het dorp zijn naam gaf. Rond 1560 verschijnt de eerste duidelijke verwijzing naar het bestaan van deze kapel in historische bronnen. Na de bouw van de dorpskerk in 1667 werd de oude kapel omgezet in een school en later een boerderij, maar de naam bleef als de identiteit van het dorp zelf.

Een grote verandering in het lot van Moerkapelle vond plaats in 1655, toen Jonkheer Warnard van der Wel het plassengebied van de Wildeveenen kocht van de Heren van Zevenhuizen en begon met de droogmaking. In dat jaar viel de polder 'de Honderd Morgen' droog — een mijlpaal die de opgang van Moerkapelle inluidde. De droogmaking maakte vruchtbaar landbouwland van het moeras en gaf het dorp een stabielere economische basis dan de onstabiele turfgraverij.

De dorpskerk en het kerkhof

De kerk van Moerkapelle, gebouwd in 1667, is een rijksmonument dat de eeuwse banden van het dorp met het protestantse geloof belichaamt. De kerk staat aan het historische kerkpad dat Moerkapelle verbond met omliggende dorpen en polders — een oud pad dat fietsers en wandelaars tot op de dag van vandaag over het platteland van de Zuidplaspolder leidt. De kerk is een beeldbepalend element in het polderlandschap en vormt samen met de begraafplaats het historische hart van Moerkapelle.

De gemeentelijke begraafplaats Moerhage heeft in 2016 een herinrichting en ophoging ondergaan. Ter nagedachtenis aan de mensen die er ooit werden begraven maar waarvan de graven bij ruiming verloren gingen, is een beeld geplaatst op het verzamelgraf — een respectvolle manier om de anonieme overledenen in ere te houden. Naast de Moerhage is er ook de gemeentelijke begraafplaats Westhage, een andere rustplaats die de begraaftraditie van Moerkapelle voortzet.

Moerkapelle als schilderachtig polderdorp

Vandaag de dag is Moerkapelle een klein maar levendig polderdorp met een sterke gemeenschapszin. Het dorp is omgeven door het open veenweidelandschap van het Groene Hart, met weidse horizonten, kaarsrechte sloten en de typisch Hollandse luchtpartijen die schilders al eeuwenlang inspireerden. De Stichting Oud Zevenhuizen-Moerkapelle beheert actief de kennis over de lokale geschiedenis en brengt die tot leven voor inwoners en bezoekers. De begraafplaatsen van Moerkapelle zijn stille getuigen van een gemeenschap die al zes eeuwen lang haar bestaan hakte en maalde uit het veengebied van Zuid-Holland. Van de arme turfstekers uit de veertiende eeuw tot de moderne polderinwoners van de eenentwintigste: de rustplaatsen van Moerkapelle zijn het geheugen van een dorp dat zijn naam draagt met trots, diep in het hart van de gemeente Zuidplas.

• Gemeente: Zuidplas
• Provincie: Zuid-Holland
• Naam betekenis: kapel bij het moeras (moer + kapelle)
• Eerste bewoning: circa 1400 (turfstekers); polder 'Honderd Morgen' drooggemalen 1655
• Begraafplaatsen: Moerhage (heringericht 2016, met herdenkingsbeeld), Westhage