Begraafplaatsen in Markelo

Markelo is een van de oudste dorpen van Twente en ligt in de gemeente Hof van Twente, in de provincie Overijssel. De oudste schriftelijke vermelding van het dorp dateert van 1188, toen het als 'Marclo' in een document werd opgetekend. De naam is een samenstelling van 'mark' — een grenslijn of gemeenschappelijk land — en 'lo', wat woud betekent. Markelo betekent dus letterlijk: het woud dat een grens aangeeft. Die beschrijving was geografisch treffend, want het dorp lag ooit op een markante grens in het landschap van Salland en Twente.

Bijzonder aan Markelo is de ligging op en tussen vijf heuvels, die het dorp zijn bijnaam 'het dorp van de vijf heuvels' opleverde. De vijf heuvels zijn de Markeloseberg, de Friezenberg, de Dingspelerberg, de Herikerberg en de Hulpe. De Herikerberg is met 46 meter boven zeeniveau de hoogste van de vijf en biedt een weids uitzicht over de Twentse en Sallandse landschappen. De Friezenberg heeft een nog oudere bewoningsgeschiedenis: hier leefden al mensen zo'n 13.000 jaar geleden, kort na het einde van de laatste ijstijd, wat Markelo tot een van de vroegst bewoonde locaties van Nederland maakt. Op de Markeloseberg werd in 1365 in een landbrief vastgelegd dat iedere nieuwe bisschop van Utrecht naar deze heuvel moest komen om als landsheer over Twente te worden ingehuldigd — een ritueel dat de symbolische betekenis van Markelo in de regionale geschiedenis onderstreept.

De lokale natuur is buitengewoon. Rondom Markelo strekt zich het natuurgebied De Borkeld uit, een gevarieerd landschap van heidevelden, bossen en agrarische gronden waar een kudde schapen door het jaar heen graast. Wandelaars en mountainbikers zijn in Markelo op hun wenken bediend: een uitgebreid netwerk van paden doorkruist het glooiende landschap en verbindt het dorp met de omliggende heuvels en buurtschappen. Elk jaar trekt het internationale motorcross op de Herikerberg — een evenement dat al sinds 1932 door de plaatselijke motorclub 'Ons Genoegen' wordt georganiseerd — duizenden bezoekers naar het dorp. Wat begon als een lokale wedstrijd is uitgegroeid tot een begrip in de motorsportwereld.

Het sociale weefsel van Markelo is sterk: het dorp telt maar liefst vijftig actieve verenigingen op het gebied van sport, muziek en cultuur, een indrukwekkend aantal voor een gemeenschap van deze omvang. De Martinuskerk, de Molen van Buursink De Hoop en de Museumboerderij Eungs Schöppe zijn historische ankerpunten van het dorp. Het Provinciaal Verzetsmonument Overijssel 1940-1945 op de Markeloseberg eert hen die tijdens de Tweede Wereldoorlog hun leven waagden of verloren voor de vrijheid. De televisietoren ten westen van Markelo, met een hoogte van meer dan 150 meter, is het hoogste bouwwerk van de gehele provincie Overijssel. De begraafplaatsen in en rondom Markelo zijn stille getuigen van al deze lagen — van prehistorische bewoners tot twintigste-eeuwse dorpsbewoners die hun leven lang verbonden waren met dit bijzondere, heuvelachtige stukje Hof van Twente.