Begraafplaatsen in Lemelerveld

Lemelerveld is een bijzonder dorp in de gemeente Dalfsen, in de provincie Overijssel — een dorp dat letterlijk is voortgekomen uit industrie en nijverheid, en dat zijn karakter dankt aan een combinatie van veenontginning, industriële bedrijvigheid en de krachtige natuur van Salland. Tot diep in de negentiende eeuw was het gebied rondom Lemelerveld nauwelijks bewoond: uitgestrekte heidevelden en venen strekten zich uit tot aan de horizon, bewoond door slechts een handjevol schaapherders en stropers. De naam 'Lemelerveld' — veld bij Lemele — verwijst naar de nabijgelegen buurtschap Lemele en geeft de ontginningsgeschiedenis van het gebied treffend weer.

De werkelijke geboorte van het dorp vond plaats in 1854, toen de veengraversgemeenschap Dalmsholte in de buurt ontstond. Het beslissende moment kwam echter in 1865: op het kruispunt van het kanaal van Zwolle naar Almelo en het kanaal vanuit Raalte en Deventer werd een suikerbietenfabriek opgericht. Die fabriek werd de motor van de dorpsgroei. Arbeiders stroomden toe, huizen werden gebouwd en een nieuwe gemeenschap ontstond. Het dorp werd in de volksmond al snel 'Sukerbietndorp' — suikerbietendorp — een naam die de identiteit van de plek veelbetekenend omschreef. Pas in 1899 werd officieel de naam Lemelerveld in gebruik genomen. In 1874 vestigden katholieke kloosterlingen zich in het dorp en stichtten een kerk en klooster, al werd dat klooster in 1986 afgebroken. De suikerfabriek sloot haar deuren in 1917 na een staking, maar had tegen die tijd Lemelerveld al voorgoed op de kaart gezet.

Een van de meest markante erfenissen van de suikerfabriek is Villa Rosa, het directeurswoning van de fabriek dat nog altijd bestaat. Op de plek van de voormalige fabriek staat nu de Brugkerk, een moderne kerkelijke ontmoetingsplek die de verbinding legt tussen het industriële verleden en het levende gemeenschapsleven van vandaag. Buiten het dorp trekt de Lemelerberg de aandacht: een 78 meter hoge ijstijdheuvel die te droog en te arm was voor landbouw, maar die wandelaars en natuurliefhebbers al generaties lang aantrekt. In de directe omgeving ligt ook het Sallandse vliegveldje, eigendom van Aero Club Salland, met een grasstart- en landingsbaan van 1.200 meter voor recreatieve vliegers.

De begraafplaatsen in en rond Lemelerveld weerspiegelen de gemengde religieuze en sociale achtergrond van het dorp, met katholieke en protestantse gemeenschappen die elk hun eigen tradities en begraafplaatsen onderhielden. Voor wie de dorpen van Dalfsen verkent, biedt Lemelerveld een unieke inkijk in de industriële geschiedenis van Overijssel — een verhaal van veenontginning, suikerbietenteelt en dorpstrots dat zich in de namen van straten, gebouwen en begraafplaatsen heeft vastgelegd.