Begraafplaatsen in Krimpenerwaard

Krimpenerwaard is een gemeente en een historische streek in de provincie Zuid-Holland, gelegen tussen de rivieren de Hollandsche IJssel, de Lek en de Vlist. De naam is geografisch bepaald: 'krimp' verwijst naar een bocht of kronkel in de rivier, en 'waard' duidt op een stuk land dat volledig door rivieren wordt omsloten. Het resultaat is een uitgestrekt poldereiland, een van de grootst aaneengesloten veenweidegebieden van Nederland, met een landschap dat zijn vorm en karakter dankt aan duizend jaar menselijke strijd met en aanpassing aan het water.

Ontstaansgeschiedenis: duizend jaar polder

De eerste schriftelijke vermelding van het gebied stamt uit 944. Systematische ontginning van de Krimpenerwaard begon in de tiende eeuw, toen boeren de randgebieden van het veen in cultuur brachten. Omstreeks 1150 werden de Lek en de Hollandsche IJssel bedijkt, waarna de polders definitief werden afgescheiden van de rivier. Door oxidatie en inklinken daalde het maaiveld geleidelijk, zodat het polderland nu grotendeels onder zeeniveau ligt en uitsluitend door gemalen en sluizen droog wordt gehouden.

In de loop der eeuwen groeide de Krimpenerwaard uit tot een mozaiek van kleine dorpen, buurtschappen en individuele boerderijen, verspreid over de polders en langs de rivierdijken. Elk dorp had zijn eigen kerk, zijn eigen bestuur en zijn eigen begraafplaats, een structuur die pas in de twintigste en eenentwintigste eeuw langzaam werd samengevoegd tot grotere gemeenten.

Gemeentelijke fusie in 2015

Per 1 januari 2015 werden de voormalige gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist samengevoegd tot de nieuwe gemeente Krimpenerwaard. Deze fusie verenigde een groot deel van de historische streek in een bestuurlijke eenheid. De gemeente telt ruim 47.000 inwoners en omvat een groot aantal kernen, van de historische stad Schoonhoven tot kleine polderbuurtschappen als Berkenwoude en Ammerstol.

Het polderlandschap als Nationaal Landschap

Het landschap van de Krimpenerwaard is in zijn openheid en authenticiteit uniek in Nederland. Eindeloze weilanden met grazende koeien, rijen knotwilgen langs sloten en watergangen, en de karakteristieke verkavelingspatronen die de sporen van eeuwenoude ontginning zichtbaar maken: dit alles maakt de Krimpenerwaard tot een van de mooiste en best bewaarde veenweidegebieden van Nederland. Het gebied is aangewezen als Nationaal Landschap en trekt wandelaars, fietsers en vogelliefhebbers van heinde en verre. Grutto, tureluur, kievit en scholekster broeden in de vochtige poldergraslanden en maken de Krimpenerwaard tot een van de belangrijkste weidevogelgebieden van Europa.

Begraafplaatsen in de Krimpenerwaard

De gemeente Krimpenerwaard beheert elf gemeentelijke begraafplaatsen, verspreid over de verschillende kernen. Daarnaast zijn er meerdere kerkelijke begraafplaatsen die door de kerkgenootschappen zelf worden beheerd. Elke kern heeft zijn eigen begrafenisgeschiedenis, dikwijls teruggaand tot de vroege negentiende eeuw toen de Napoleontische wetgeving gemeenten verplichtte eigen begraafplaatsen aan te leggen buiten de bebouwde kom. De oudste kerkhoven van de Krimpenerwaard liggen direct naast de middeleeuwse dorpskerken en zijn een levend monument voor de generaties die dit polderland bewerkten en bewoonden. Wie de begraafplaatsen van Krimpenerwaard bezoekt, wandelt door een landschap dat vrijwel onveranderd is gebleven sedert de achttiende eeuw, omgeven door de stille weidsheid van het mooiste poldergebied van Zuid-Holland.

• Gemeente: Krimpenerwaard
• Provincie: Zuid-Holland
• Karakter: fusiegemeente (2015), uitgestrekt veenweidepolder, Nationaal Landschap
• Bijzonderheid: 11 gemeentelijke begraafplaatsen, meerdere historische kerkelijke begraafplaatsen, eerste vermelding 944