Begraafplaatsen in Hengstdijk

Hengstdijk is een van de oudste dorpen van Oost-Zeeland, gelegen in de gemeente Hulst in het hart van Zeeuws-Vlaanderen. Het dorp dankt zijn bestaan aan een dijk die in het jaar 1161 werd opgeworpen — een indrukwekkende prestatie in een tijd dat het land aan gene zijde nog grotendeels uit schor en onherbergzaam kwelderland bestond. Direct na de aanleg van de dijk werd een parochie gesticht, wat aangeeft dat de eerste bewoners er al snel een vaste gemeenschap van maakten. De inpoldering van het achterliggende land was het werk van monniken van de machtige abdij Onze-Lieve-Vrouw Ter Duinen, een Vlaamse cisterciënzerabdij die in de twaalfde en dertiende eeuw grote stukken Zeeuws-Vlaamse bodem in cultuur bracht.

De naam Hengstdijk verwijst direct naar die eerste dijk. In middeleeuwse bronnen duikt de naam op als Hencsdic, Hinghesdic en Hincsdic — alle variaties op hetzelfde thema: een dijk die ooit aan een 'hengst' of aangrenzend waterland was gebonden. Het gebied rondom het dorp bestaat nog steeds uit een mozaïek van polders: de Groot Hengstdijkpolder, de Klein Hengstdijkpolder, de Zoute Polder en een deel van de Rummersdijkpolder liggen ten noorden van de Vogelkreek, ook wel De Vogel geheten. Die kreek is misschien wel het mooiste kenmerk van Hengstdijk: een kronkelend restant van een oude geul dat het dorp aan de zuidzijde begrenst en het landschap een open, melancholische schoonheid geeft die typerend is voor Zeeuws-Vlaanderen.

Tot 1936 was Hengstdijk een zelfstandige gemeente, waartoe ook de buurtschappen Oostdijk en Oude Stoof behoorden. In 1936 werd het dorp samengevoegd met de gemeente Vogelwaarde, en na een volgende herindeling in 1970 ging het op in Hontenisse. Sinds 2003 maakt Hengstdijk deel uit van de grote fusiegemeente Hulst. Die bestuurlijke wisselingen deden weinig af aan het karakter van het dorp, dat zich als een eigen gemeenschap bleef presenteren. Vandaag telt Hengstdijk ruim 500 inwoners — een kleine gemeenschap in een groot, open polderland.

Het blikvanger van het dorp is de rooms-katholieke Sint-Catharinakerk, een neo-gotisch gebouw dat in 1892 en 1893 werd opgetrokken naar een ontwerp van architect P. van Genk. De kerk verving een middeleeuwse voorganger die in 1891 werd afgebroken. Bijzonder aan de kerk is de bronzen luidklok uit 1669: deze klok is de grootste uit het voormalige Hulster Ambacht en heeft de eeuwen doorstaan als een klinkend monument van de dorpsgeschiedenis. De kerk domineert het kleine dorpscentrum en vormt een ankerpunt in het vlakke polderlandschap dat zich rondom Hengstdijk uitstrekt.

Landbouw is van oudsher de ruggengraat van de Hengstdijkse economie. De zware kleigronden van de omliggende polders zijn van hoge kwaliteit en worden al eeuwenlang intensief bewerkt. Akkerbouw — granen, bieten en aardappelen — vormt de basis, en de boerderijen die verspreid in het landschap staan getuigen van een agrarische traditie die teruggaat tot de middeleeuwse ontginners. De combinatie van open polderland, kreken en historische bebouwing maakt Hengstdijk tot een geliefde bestemming voor fietsers en wandelaars die de stille Zeeuws-Vlaamse natuur willen ervaren. De begraafplaats van Hengstdijk, gelegen bij de kerk, is een stille rustplaats voor de generaties die dit polderdorp in Hulst en Zeeland groot hebben gemaakt.