Begraafplaatsen in Hechtel-Eksel

Hechtel-Eksel is een gemeente in de Belgische provincie Limburg, gelegen in het noorden van de Kempische hoogvlakte. De gemeente telt ruim 12.000 inwoners en bestaat uit twee deelgemeenten: Hechtel en Eksel. Ze is vermoedelijk het meest bekend vanwege haar ligging direct naast het Kamp van Beverlo, het grootste militaire oefenterrein van België, en de historische aanwezigheid van een groot geheim executiekerkhof uit de Tweede Wereldoorlog. Hechtel-Eksel heeft een eigen gemeentestatus — een punt dat soms wordt misverstaan omdat de gemeente administratief soms wordt gegroepeerd onder Peer — en behoudt zijn eigen bestuur en identiteit.

Het Kamp van Beverlo: België's grootste militair domein

Het Kamp van Beverlo (ook bekend als Camp Beverlo) is een militair oefenterrein van circa 55 km² dat zich uitstrekt over delen van Hechtel, Leopoldsburg, Beringen en Tessenderlo. Het is het grootste militaire trainingsterrein van België. De oorsprong van het kamp gaat terug tot 1835, vlak na de Belgische onafhankelijkheid van 1830. De jonge Belgische staat, die zich bedreigd voelde door het Koninkrijk der Nederlanden, zocht een uitgestrekt heideveld om zijn nieuw opgerichte leger te trainen. Een grote heidevlakte ten noorden van Beverlo, destijds nog behorend tot het grondgebied van Hechtel, werd gekozen. In dat jaar verloor Hechtel een aanzienlijk deel van zijn grondgebied aan het nieuwe militaire domein.

Hoewel de vrede met Nederland in 1839 werd gesloten (Verdrag der XXIV Artikelen), besliste de Belgische overheid in 1845 om het kamp een permanent karakter te geven. In 1848 werd een modern militair hospitaal gebouwd. Het Koninklijk Park (40 ha) werd aangelegd voor de koninklijke familie, die het kamp regelmatig bezocht voor manoeuvres en inspectiebezoeken. Leopoldsburg, de naburige stad die volledig rond het militaire kamp groeide, dankt haar bestaan en haar naam aan koning Leopold I.

Tweede Wereldoorlog: het Geheim Kerkhof

Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikte het Duitse bezettingsgezag het militaire domein voor een sinistere doeleinde. In de winter van 1940 richtte de Duitse Oberkommando in Brussel op het terrein van het Kamp van Beverlo een geheim executieplaats in. Verzetsstrijders, saboteurs en politieke gevangenen werden hier gefusilleerd en begraven in massagraven op een afgelegen duin — de zogenaamde Duin der Gefusilleerden.

Na de bevrijding in september 1944 werden op deze plek 204 graven gevonden. Van 174 slachtoffers kon de identiteit worden vastgesteld — het waren voor het merendeel Belgische verzetsstrijders. Twintig slachtoffers bleven onbekend. In 1950 werd op de executieplaats een Monument voor het Verzet opgericht als eerbetoon aan de gevallenen. Het Geheim Kerkhof is vandaag een officieel erkend oorlogsmonument en herinnert aan de moed van diegenen die hun leven gaven in het verzet tegen de bezetting. De toegang tot de site is beperkt vanwege de militaire zone, maar is open voor officiële herdenkingsplechtigheden.

Begraafplaats van Hechtel-Eksel

Naast het historische oorlogskerkhof op het militaire domein beschikt Hechtel-Eksel over de gewone burgerlijke begraafplaatsen van de twee deelgemeenten. De Begraafplaats Eksel bedient de deelgemeente Eksel. Het Kempense karakter van het landschap — met stuifzand, heide en dennenplantages — geeft de begraafplaatsen van Hechtel-Eksel een sobere, ingetogen sfeer die past bij de Kempense traditie van eenvoud en gehechtheid aan de lokale gemeenschap. De begraafplaatsen zijn omgeven door het uitgestrekte militaire domein en de bossen van de noordelijke Kempen, waardoor ze een uitzonderlijk rustige en afgelegen ligging hebben.

• Gemeente: Hechtel-Eksel
• Provincie: Limburg (België)