Begraafplaatsen in Haarlemmermeer

Haarlemmermeer is de hoofdgemeente in het gelijknamige poldergebied en een bijzondere gemeente in de provincie Noord-Holland. De gemeente Haarlemmermeer omvat een van de grootste drooggelegde meren ter wereld en is daarmee een uniek stuk Nederlandse waterstaatsgeschiedenis. Met tientallen kernen, waaronder Hoofddorp als grootste kern, en een rijke ontginningsgeschiedenis is Haarlemmermeer een gemeente met een bijzondere identiteit die geworteld is in het bedwingen van het water.

De drooglegging van het meer

Eeuwenlang lag hier een groot en gevaarlijk binnenmeer: het Haarlemmermeer, ook wel de Waterwolf genoemd. Dit meer bestond uit de samenvloeiing van het Haarlemmer Meer, het Leidse Meer en het Spieringmeer en breidde zich voortdurend uit door stormvloeden. Omliggende dorpen werden herhaaldelijk bedreigd en deels verwoest. Pas in de negentiende eeuw was de technologie aanwezig om het meer definitief droog te leggen. Tussen 1848 en 1852 werd het water via drie grote stoomgemalen weggepompt, waaronder het beroemde gemaal Cruquius. In 1852 lag de drooggevallen bodem eindelijk bloot: ruim 18.000 hectare nieuw land was gewonnen voor landbouw en bewoning.

Stichting van de gemeente

Na de drooglegging werd het nieuwe land snel ingericht. Kanalen en sloten werden gegraven, boerderijen gesticht en dorpen aangelegd. Op 16 juli 1855 werd Haarlemmermeer bij wet een zelfstandige gemeente. Meer dan 16 hectare werd gereserveerd voor twee nieuwe dorpen: Kruisdorp (het latere Hoofddorp) en Venneperdorp (het latere Nieuw-Vennep). In de decennia daarna groeide de gemeente gestaag. De vruchtbare poldergrond trok boeren uit heel Nederland aan, en de nabijheid van Amsterdam en Haarlem zorgde voor economische kansen.

Begraafplaatsen in Haarlemmermeer

De begraafplaatsen van Haarlemmermeer weerspiegelen de snelle groei van de gemeente na de drooglegging. De oudste en bekendste is Begraafplaats De Iepenhof in Hoofddorp, die op 1 februari 1860 werd geopend naast de Hervormde kerk aan de Hoofdweg. Het witte mortuariumgebouwtje dateert uit 1877. De Iepenhof wordt terecht het stenen archief van Haarlemmermeer genoemd: veel bekende bewoners van de gemeente liggen hier begraven, en de grafstenen vertellen het verhaal van de eerste generaties pioniers die het polderland in cultuur brachten. Naast De Iepenhof heeft de gemeente begraafplaatsen in meerdere kernen, zodat bewoners in hun eigen dorp of wijk een laatste rustplaats kunnen vinden.

Haarlemmermeer vandaag

Haarlemmermeer is tegenwoordig een van de snelst groeiende gemeenten van Nederland, mede door de nabijheid van luchthaven Schiphol. Met meer dan 160.000 inwoners en een groot aantal bedrijventerreinen is de gemeente een economische motor van de Metropoolregio Amsterdam. Ondanks de moderne dynamiek is de poldergeschiedenis nooit ver weg: de rechte wegen, de kaarsrechte kanalen en de eindeloze horizonnen herinneren aan de gigantische ontginningsoperatie van de negentiende eeuw. De begraafplaatsen van de gemeente liggen verspreid over dit bijzondere landschap in de provincie Noord-Holland.