Begraafplaatsen in Empel

Empel is een dorp in de gemeente 's-Hertogenbosch, gelegen in de provincie Noord-Brabant. Het dorp ligt ten noorden van de stad, binnendijks aan de Empelsedijk, en is na de Tweede Wereldoorlog herbouwd op een nieuwe locatie nadat het oorspronkelijke dorp zwaar werd beschadigd. Empel telt meerdere begraafplaatsen die de rijke en complexe geschiedenis van het dorp weerspiegelen.

De geschiedenis van Empel is bijzonder oud. Al in 856 werd de naam voor het eerst schriftelijk vermeld, en bij opgravingen zijn sporen van Romeinse en Frankische bewoning gevonden. De naam Empel stamt uit het Oud-Frankisch en betekent 'omringd door water' – een toepasselijke naam voor dit polderdorp aan de Maas. Empel werd in de Middeleeuwen een hertogsdorp nadat hertog Hendrik I van Brabant de proosdij overnam van de abdij van Crespin. In de Tachtigjarige Oorlog speelde Empel een bijzondere rol door het befaamde Wonder van Empel in 1585, waarbij een Spaans garnizoen door invallende vorst kon ontsnappen via het ijs nadat men een Mariabeeldje had gevonden.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het toenmalige dorp Empel volledig geëvacueerd in oktober 1944, omdat het dorp midden in de gevechtszone lag tussen geallieerden en de bezetter. Na de bevrijding werd besloten het dorp op een nieuwe, veiligere locatie ten zuidoosten te herbouwen. Het nieuwe plan uit 1946 omvatte 150 woningen, een kerk, een school, een sportterrein, een gemeentehuis en een begraafplaats. De oude locatie staat nu bekend als Oud-Empel.

In het huidige Empel bevindt zich de Rooms Katholieke Begraafplaats Empel aan de Empelseweg, behorend bij de H. Landelinuskerk. Dit is de actieve parochiebegraafplaats van het dorp. Daarnaast bestaat er ook de historische Begraafplaats Oud-Empel aan de Empelsedijk, een gesloten rooms-katholieke begraafplaats op de plek van het oorspronkelijke dorp. Op deze oude begraafplaats staat een herdenkingsmonument voor de evacuatie en bevrijding van 1944, en ernaast de kapel Onze-Lieve-Vrouw van Empel. Tezamen vormen beide begraafplaatsen een indrukwekkend gedenkteken voor de geschiedenis van het dorp.

Empel maakt deel uit van het stadsdeel Maaspoort van 's-Hertogenbosch. De voormalige gemeente Empel en Meerwijk werd op 1 april 1971 opgenomen in de gemeente 's-Hertogenbosch. Voor genealogisch en historisch onderzoek naar overledenen in Empel kan men terecht bij Erfgoed 's-Hertogenbosch, dat uitgebreide archieven beheert over Empel en Meerwijk.

Het landschap rondom Empel en Oud-Empel is nog altijd sterk bepaald door de nabijheid van de Maas en het typische Noord-Brabantse polderlandschap. De Empelsedijk vormt een historische verbinding tussen de oude dorpskern en de rivier. Voor bezoekers die de gedenkplaatsen rondom Oud-Empel willen bezoeken, biedt de combinatie van de kapel, het monument en de oude begraafplaats een indrukwekkende herinnering aan de bewogen twintigste-eeuwse geschiedenis van dit deel van 's-Hertogenbosch.

Bronnen: Wikipedia (Empel, Oud-Empel), Erfgoed 's-Hertogenbosch, online-begraafplaatsen.nl, uitvaart-adresgids.nl.